«Ұлттық қордың салмағы»: қыркүйектегі  Қазақстанның қаржы нарығы

Ұлттық банк күздің бірінші айының есебін ұсынды. Маңызды ойларды тезисті түрде жинап, жыл соңына дейін не күтіп тұрғанын түсіндірді.

Дәстүр бойынша Ұлттық банк базалық мөлшерлеменің 16%-ға дейін көтерілгені туралы хабарлады. Бұл есепте қаржыгерлер өз шешімдерін инфляцияның үдеуімен және оның мәндерінің болжамды дәлізден шығуымен негіздейді. Қыркүйек айының соңында Қазақстанда жылдық инфляция 17,7 пайызды құрады, 5 қыркүйектегі болжам бойынша ол жыл соңына дейін 16-18 пайыз шегінде сақталады.

Қыркүйек айының соңында транзакциялардың теріс сальдосы 3,2 трлн теңге болды, еліміздегі импорт экспорттан асып түсуде. Тамыз айымен салыстырғанда өтімділік профициті 20%-ға жуық өсті.

Валюта нарығында бәрі де тұрақсыз немесе экономистер айтқандай, жоғары құбылмалылыққа ұшырайды. Қыркүйек айында USD/KZ жұбының бағамы бір АҚШ доллары үшін 471,34–481,16 теңге аралығында өзгерді.

Қыркүйек айында Ұлттық қордан аударылатын аударымдар бойынша шетел валютасын айырбастау шамалы болды, бірақ валюталық интервенциялар болған жоқ, яғни реттеуші нарыққа құқықты қалдырып, валюта бағамын қалыптастыруға тікелей араласпаған.

Бір айда доллар-валюта жұбы бойынша операциялар көлемі 3,5%-ға төмендеді, халық тарапынан шетел валютасына сұраныс байқалады.

Қызықты тұсы: қыркүйекте, шамасы, ресейліктердің  ағынына байланысты нарықтағы рубль ұсынысының көлемі оған деген сұраныстан асып түсті. Яғни, айырбастаушылар олар сатып алғаннан гөрі ресейлік ақшаны көбірек сатты.

«Қыркүйек айында халықтан рубль ұсынысы оған деген сұраныстан асып түсті, ал таза негізде ресей рублін сату оны сатып алудан 2,2 млрд теңгеге асып түсті» делінген реттеуші хабарламасында.

Елдің резервтеріне келетін болсақ, Ұлттық қордың жағдайы тамыз айымен салыстырғанда аздап төмендеген, сол кездегі қор 53,8 млрд долларды құраған. Қыркүйектің аяғында – 51,6 млрд доллар болды. Есепте олардың 2,2 миллиардқа азайғаны айтылмаған.

Ақша массасына келетін болсақ, Ұлттық банктің сарапшылары айналыстағы «қолма-қол ақшаның» 0,6%-ға өскенін атап өтті.

«Жеке тұлғаларды несиелендіру, бірінші кезекте тұтынушылық және ипотекалық несиелеу ақша  өсуінің негізгі факторы болып қалуда. Ақшаның өсуіне фискалдық импульс те ықпал етуде» деп қорытындылады Ұлттық банк осы сектор бойынша.

Базалық мөлшерлеменің ұлғаюына байланысты ұлттық валютадағы депозиттердің тартымдылығы 4,6%-ға артқан.