Мұсылман әйелдер Шыңжаңдағы жүйелі зорлау науқаны туралы айтты

Зардап шеккендердің бірі лагерь қызметкерлері жас әйелдің топтық зорлануына куә болғанын айтты. Полиция кезек-кезек оны барлығының көзінше зорлаған.

Шыңжаң аймағындағы қытайлық «қайта тәрбиелеу» лагерлеріндегі мұсылман әйелдер жүйелі түрде зорлау, азаптау және жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшырайды. Бұл туралы жақында ВВС-ге берген сұхбатында бұрынғы тұтқындар мен күзетші айтып берген.

Куәгерлердің айғақтарына негізделген ұзақ тергеудің қорқынышты егжей-тегжейлері халықаралық қауымдастықта дүрбелең туғызды. Бұл Шыңжаңдағы адам құқықтарының бұзылуы.

Куәгерлер мен бұрынғы тұтқындар электр қуатымен қинауды, соның ішінде күзетшілердің ұрып-соғу, тамақ бермеу, топтық зорлау және мәжбүрлеп зарарсыздандыру арқылы зорлауды сипаттады.

42 жастағы Тұрсынай Зиавудун Қытайдың интернаттық лагерлерінде тоғыз айын өткізді. Алдымен 2016 жылы шамамен бір ай, содан кейін 2018 жылы қайтадан жіберілді.

Тұрсынайдың айтуынша, оның алғашқы қамауға алынуы салыстырмалы түрде оңай болған. Бір айдан кейін келіншекте асқазан жарасы пайда болып, босатылды.

Оның күйеуі қазақ, ол Қазақстанға жұмысқа оралды. Алайда билік Тұрсынайдың төлқұжатын Шыңжаңда «құлыптап» қайтарған жоқ.

Екі жылдан кейін келіншекке жергілікті полиция бөлімшесіне келуге нұсқау берілді. Онда оған «қосымша білім қажет» деп айтылды.

Оның айтуынша, алдымен полиция тұтқындардың шашын қысқартып, оларды камераларында үгіт-насихат бағдарламаларын қарауға мәжбүр еткен.

Содан кейін тұтқындар түсініксіз медициналық сынақтардан өтіп, дәрі ішіп, әр 15 күн сайын «вакцина» түрінде екпе алуға мәжбүр болды. Бұл оларда жүрек айнуы мен ұйқышылдық тудырды, деді Тұрсынай. Билік оларды жатырлық спиральдарды қолдануға немесе зарарсыздандыруға мәжбүр етті.

Тұрсынай сонымен қатар түнде болатын сұмдықтар туралы да айтып берді.

Оның айтуынша, әр түнде бетперде киген қытайлар камераларды аралап, әйелдерді таңдап, содан кейін бақылау камералары жоқ «қара бөлмеге» апарған.

Алып кеткен кейбір әйелдер ешқашан оралмады. Қайтып оралғандарға камераларына олармен не болғандығы туралы айтқан жағдайда өмірлеріне қауіп төнетіні жайлы ескертілді.

«Сіз не болғанын ешкімге айта алмайсыз. Тек тыныш жата аласыз. Бұл моральдық тұрғыдан сындыру үшін жасалады»

Тұрсынайдың айтуынша, оны бірнеше рет алып кеткен.

«Олар сені зорлап қана қоймай, үлкен моральды қысым көрсетеді. Оларды адам деп айту қиын. Жануарлар... Барлық дене мүшесіне зардап тигізуге тырысады. Мені үш рет алып кетті. Зорлауға 2-3 ер кісі қатысады».

Шыңжаңнан келген қазақ қызы Гүлзира Әуелхан 18 ай бойы лагерьде қамауда болды. Ол қытайлармен жалғыз қалдырмас бұрын, ұйғыр қыздарын жалаңаштауға және қолдарына кісен салуға мәжбүр болғанын айтады.

«Менің жұмысым оларды белден жоғары шешіндіріп, қозғалмауы үшін қолдарын байлап қою болды. Содан кейін мен әйелдерді бөлмеде қалдырдым. Ол жерге бір адам келді — қытайлық немесе полиция қызметкері. Мен есіктің артында үнсіз отырдым, ер адам бөлмеден шыққан кезде мен әйелді жуынуға апардым».

Мұсылмандарға қатысты Қытай Халық Республикасының саясаты

Қытай Сыртқы істер министрлігі ВВС зерттеуін «жалған», ал мәжбүрлеп зарарсыздандыру айыптары «мүлдем негізсіз» деп атады.

«Қытай үкіметі барлық этникалық топтардың құқықтары мен мүдделерін бірдей қорғайды және әйелдер құқығын қорғауға үлкен мән береді»

Қытай халық республикасының сыртқы істер министірлігінің мәлімдемесінен

Бірақ тәуелсіз зерттеуге сәйкес, Синьцзянның туу деңгейі соңғы бірнеше жылда күрт төмендеді, оны сарапшылар «демографиялық геноцид» деп сипаттады.