Қазақстанда сүт неге қымбаттады?

Қазақстанда сүт өнімдерінің бағасы бір жылда бестен бірut қымбаттады. Orda.kz тілшісі бағаның көтерілуіне не себеп болғанын түсіну үшін Қазақстан сүт одағы төрағасымен сұхбаттасқан еді.

2023 жылдың басынан бері Қазақстанда ішетін сүттің бағасы 20 пайызға өсті, деп хабарлайды Energyprom.kz сараптамалық порталы.

Сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевников Orda.kz тілшісіне түсіндіргендей, сүтке қатысты жағдай елдегі жағдайдан онша ерекшеленбейді: сүттің құнына тікелей немесе жанама әсер ететін нәрсе – бензин, жем, шикізат.

Бұған дейін Сүт кәсіподағы өкілдері Orda.kz тілшісіне Еуразиялық экономикалық одақтағы әріптестерінен, әсіресе Ресей мен Беларусьтен қатты қысым көріп жатқанын, оның ішінде валюта бағамының айырмашылығына, сондай-ақ өндірушілердің мемлекеттен алатын субсидияларына байланысты қатты қысым көріп жатқанын айтқан болатын.

«Біз Ресейдің шекаралас аймақтарда қысым көріп отырмыз, бірақ олардың барлығы емес. Ресейде сүт өнімдері бізден арзан, нарық заңы бойынша бізге келеді. Қыс мезгілінде бағаның өсуі үнемі болады, бұл жыл сайынғы құбылыс. Шикізат азайып бара жатқандықтан қымбаттап жатыр. Бізде жоспарлы сүт жоқ, маусымдық қана», - дейді сарапшы.

Ол Қазақстанда сүт қашанда қыс алдында қымбаттайтынын еске салды.

«Шикізат бағасының өсуі жалғасуда, бұл қазан айынан бері үнемі болып келеді. Маусымдық кезең жылдар бойына айтарлықтай әсер етіп келеді. Қазан айында сүт қымбаттаса, келесі жылы да сол баға сақталады. Ресейде ол қымбаттап жатқан жоқ, өйткені оларда үлкен субсидиялар бар, көптеген ірі шаруашылықтар іске қосылды. Оларда қазір барлық аймақтарында сүт артығымен», - дейді Кожевников.

Маусымдық малдың мінез-құлқына байланысты: сиырлар бұзаулағанда туғанда сүт береді. Қазақстанда сүттің 70 пайызы ірі шаруа қожалықтарынан емес, жеке шаруашылықтардан сатып алынады. Ондағы сапа тұрақсыз, оны тауарлық түрге өңдеу әлдеқайда қымбат.

«Жаз бен қыстың маусымдылығы екі түрлі. Біздің зауыттар сүтті жеке шаруашылықтардан алады. Ондағы сиырларды ұрықтандыру жоспар бойынша емес, белгілі жағдайда жүріп жатыр. Шаруа қожалықтары мен ұйымдасқан шаруашылықтардан сүттің тұрақты жеткізілуіне ғана үміт артуға болады. Ал жеке қосалқы шаруашылықтар жалға беріледі. Біз оларға әсер ете алмаймыз. Сиыр бұзаулады – сүт берді, бұзауламаса – сүт жоқ. Белгілісі қыс мезгілінде сүт азаяды», - дейді Сүт одағының директоры.

Сондай-ақ, Қазақстандағы сүт өнімдері бағасына үлкен қашықтық әсер етеді.

«Біздің логистика бағаны да өсіреді: шикізатты да, сүт зауыттарынан дайын өнімді де жеткізу. Мысалы, Қарағандыда орналасқан зауыт сүтті Астанаға да, Қостанайға да тасымалдайды. Бұл жағдайда бензин бағасының өсуі басты рөл атқарады. Бұл сүт өнімдерінің қымбаттауының ең үлкен факторы», - деп түсіндіреді Кожевников. 

Маусымдықпен тек ірі шаруашылықтармен және жоспарлы ұрықтандырумен ғана күресуге болады. Владимир Кожевниковтың Orda.kz тілшісіне айтуынша, соңғы жаһандық сараптамалық деректерге сүйенсек, сүт барлық жерде қымбаттап жатыр және Қазақстан да осы жағдай.