Мүфтият мәһрдің ең төменгі мөлшерін түсіндірді

Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының мәліметінше, мәһр – күйеу жігіттің қалыңдығына өз еркімен беретін шариғатта бекітілген сыйлығы, деп хабарлайды Orda.kz.       

Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы неке шарттарының талаптары мен шарттары туралы айтты. Басқарма мәліметінше, екі жақтың разылығы болмаса неке заңсыз әрі дұрыс болып есептелмейді.

Басқарма оның төрт негізгі шартын атап өтті. Біріншісі – қыз баланың ата-анасының келісімі мен ризашылығы, екіншісі – куәгерлердің қатысуы, үшіншісі – кедергілердің болмауы және төртіншісі – мәһр.

«Мәһр – ер адамның неке қиылу барысында қалыңдыққа өз ризашылығымен беретін шариғи сыйы. Ханафи мәзһабында мәһрдің ең төменгі шегі – 10 дирхам. Сахабалар өмір сүрген заманда 10 дирхам бір алтын динарға тең болған. Бұл қазіргі өлшеммен 4,25 грамм алтын немесе соған тең келетін ақшалай қаражатқа (нарықтағы құнына) сәйкес келеді. Мәһрдің мөлшерін ер азаматтың материалдық мүмкіндігіне қарап, отбасының әлеуметтік жағдайын ескере отырып айтқан жөн. Өйткені мәһр күйеу жігітті қарызға батыратындай көп немесе қыздың көңілін қалдыратындай аз болмауы керек»,  деп мәлімдеді ҚМДБ. 

Сонымен қатар, мәһрдің көлемі күйеу жігіттің материалдық жағдайына қарай белгіленуі керек. Егер күйеу жігіттің  оны толық көлемде бірден төлеуге мүмкіндігі болмаса, бір бөлігін неке қиылған кезде беріп, қалғанын кейінірек өтеуіне шариғат рұқсат етеді, деп хабарлады ҚМДБ.

Еске салсақ, 2024 жылы ҚМДБ мәһір мен қалыңмалды біріктірген болатын. Сол кезде Қазақстан мұсылмандар діни басқармасы қалың мал мен мәһірге қатысты мәлімдеме жасады.

Мүфтияттың баспасөз қызметінің 2024 жылғы мәліметінше, «әке еңбегі», «ана сүті» сияқты қыздың әке-шешесіне, туыстарына берілетін мал-мүлік мәһірге саналмайды. Сондай-ақ, қыздың жасауын әкесі өз мүлкінен алып берсе, бұл мәһір болып есептелмейді.

 «Қазақ дәстүрінде қалыңмал – қалыңдық үшін берілетін мал-дүние. Егер екі жас ажырасқан жағдайда қалыңдық малы қыздың иелігінде қалатын болған. Осы тұрғыдан қалыңмалды мәһір деп санауға болады» деп жазылған ресми ақпаратта. 

Осы ретте ҚМДБ баспасөз қызметі мүфтият шешімін жария етті.

«Шешім: Күйеуі тарапынан берілетін қалыңмалды қыздың разылығымен мәһірге жатқызуға және артынан алып баратын жасауына пайдалануға болады. «Әке еңбегі», «ана сүті» секілді қыздың әке-шешесіне, туыстарына берілетін мал-мүлік (кәдесый, т.б.) мәһірге жатпайды», деп жазылған ақпаратта. 

Қалыңмал берілмейтін өлкелерде неке қию барысында мәһір белгілеуі тиіс. Мәһір белгіленбеген жағдайда некесі дұрыс болады. Бірақ күйеуі мәһір-мисл береді.

Мәһір-мисл деген — қыздың әке жағынан туыстары арасында өзіне тең келер әйелдерге берілетін сыйлық.

Оқи отырыңыз:

• «Жыртыс таратуға да рұқсат жоқ»: қайтыс болған адамның үйінде ас беруге тыйым салынды
• ҚМДБ қалың мал мен мәһірге қатысты мәлімдеме жасады
• Айт қарсаңында құрбандық малы айтарлықтай қымбаттады