Қазақстанда энергетикалық қауіпсіздік күшейтіліп, кемінде үш АЭС салынады

Қазақстанда 2050 жылға қарай кемінде үш атом электр станциясын (АЭС) іске қосу жоспарланып отыр. Бұл туралы Атом энергиясы агенттігінде мәлімдеді. Сонымен қатар, елдегі электр энергиясын тұтынудың артқанын ескере отырып, болашақта төртінші станция салу мүмкіндігі де қарастырылуда, деп хабарлайды Orda.kz.

Билік атом энергетикасын дамыту қажеттілігін энергия жүйесіне түсетін жүктеменің артуымен және көмір электр станцияларының біртіндеп тозғанымен түсіндіреді. Жаңа АЭС-тер тұрақты энергиямен қамтуды қамтамасыз етіп, дәстүрлі генерацияға тәуелділікті азайтып, зиянды шығарындыларды қысқартуы тиіс.

Ірі станциялармен қатар, шағын модульдік реакторлар негізінде АЭС салу мүмкіндігі де қарастырылуда. Мұндай жобалар экономикалық және технологиялық тұрғыдан тиімді болатын жекелеген өңірлерде, әсіресе ескірген қуат көздерін алмастыру үшін жүзеге асырылуы мүмкін.

Барлық жобаларды үйлестіру үшін «Қазақстандық атом электр станциялары» ЖШС базасында құзыреттер орталығын құру жоспарланып отыр. Ол жобалық офис пен тапсырыс беруші функцияларын атқарып, болашақта саланың барлық негізгі жобаларын біріктіретін бірыңғай атом-энергетикалық холдингтің негізіне айналуы мүмкін.

Бағдарламаны іске асыру елеулі кадрлық ресурстарды талап етеді. Тек АЭС құрылысы кезеңінде 10 мыңға дейін адамды, оның ішінде 3 мыңнан астам техникалық маманды тарту жоспарланған. Осыған байланысты елде атом саласы үшін кадр даярлау күшейтілуде.

Қауіпсіздік мәселелеріне де ерекше назар аударылуда. Билік радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеудің заманауи жүйесіне көшуді көздейді — оларды азайтудан бастап қайта өңдеу, қауіпсіз сақтау және көмуге дейін. Барлық үдерістер МАГАТЭ халықаралық стандарттарына сәйкес ұйымдастырылады.

Энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған атом саласын дамыту стратегиясы қабылданды.

Оны Қасым-Жомарт Тоқаев бекітті. Бұл — атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы мемлекеттік саясаттың мақсаттары, тәсілдері мен басым бағыттарын айқындайтын ұзақ мерзімді бағдарламалық құжат.

Стратегияға сәйкес, атом саласын дамыту мына негізгі бағыттар бойынша жүзеге асады:

– ұлттық атом энергетикасын дамыту, оның ішінде АЭС салу және қауіпсіз пайдалану;
– атом өнеркәсібін дамыту және уран ресурстарын тиімді пайдалану;
– ядролық ғылым мен қолданбалы технологияларды дамыту;
– радиоактивті қалдықтар мен пайдаланылған ядролық отынмен қауіпсіз жұмыс істеу жүйесін қалыптастыру;
– ядролық, радиациялық және физикалық қауіпсіздікті күшейту;
– өндірісті жергіліктендіру және өнеркәсіптік әлеуетті дамыту;
– жоғары білікті мамандарды жүйелі түрде даярлау;
– цифрлық шешімдерді енгізу және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету.

2050 жылға қарай Қазақстанда кемінде үш АЭС жұмыс істейтін болады. Қазіргі уақытта бірінші АЭС жобасын іске асыру басталды, екінші станцияны салу қарастырылып жатыр, ал үшінші АЭС үшін шағын модульдік реактор технологияларын қолдану мүмкіндігі зерттелуде.

Сонымен қатар радиациялық мониторинг пен аумақтарды қалпына келтіру жұмыстары жалғасуда, оның ішінде Семей ядролық полигонына іргелес аймақтар да бар. Бұған қоса инфрақұрылымды жаңғырту және ядролық материалдарға бақылауды күшейту шаралары жүргізілуде.

Бірінші АЭС үшін пассивті қауіпсіздік жүйелерімен жабдықталған III+ буындағы заманауи реакторлар таңдалған. Мұндай технологиялар оператордың қатысуынсыз және сыртқы электрмен жабдықтаусыз да қауіпсіздікті қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Жобалау кезінде әлемдік тәжірибе, соның ішінде Фукусима-Дайичи АЭС-дегі апаттың салдары ескерілген.

Тақырыпқа сай ұсынамыз:

• Қазақстанның бір өңірінде екі АЭС салу қажеттілік пе?
• «Тәуелділік тәуекелі»: Ресей салған алғашқы АЭС-ке Қазақстан жалғыз иелік ете ала ма?
• Мердігер анықталды: Қазақстанда АЭС-ті «Росатом» салады