ДСҰ және World Population Review дерегі бойынша Қазақстан Орталық Азиядағы ең көп ішетін елге айналған

ДСҰ және  World Population Review деректері бойынша 15 жастан асқан орташа қазақстандық жылына 5,4 литр таза спирт ішеді деген мәлімет тарады, деп хабарлайды Orda.kz.       

Бұл Орталық Азияның басқа елдерімен салыстырғанда біршама көп, себебі Қырғызстан - 3,9 литр, Өзбекстан - 2,1 литр, Тәжікстан - 0,7 литр қолданады екен. Бірақ әлемдік ауқым бойынша алып қарасақ, біз ең алдында емес,  тізімнің орта шенінде тұрмыз. Бірінші орынды 17,1 литр қолданатын Румыния, одан кейін Грузия (15,5), Латвия (14,7), Молдова (14,1) және Чехия (13,7) иеленді.

Бұл тұрғыдан ең сыпайы елдер қатарында — Пәкістан, Мысыр, Иран, Сирия және Кувейт бар.

«Шығыс Еуропа елдері алкоголь тұтыну бойынша әлемде көш бастап тұр. 2026 жылға қолжетімді соңғы деректерге (2022 жылғы мәліметтер) сәйкес, жан басына шаққандағы таза алкоголь тұтыну көлемі ең жоғары ел — Румыния. Бұл елде жылына бір адамға шаққанда 17,1 литр алкоголь тұтынылады. Одан кейінгі орындарда Грузия (15,5 литр), Латвия (14,7 литр), Молдова (14,1 литр) және Чехия (13,7 литр) орналасқан» деп келтірілген есепте. 

Жалпы алғанда, Шығыс Еуропа өңірі әлемдік рейтингте тұрақты түрде алдыңғы қатарда келеді. Литва, Польша, Болгария, Беларусь, Венгрия және Словакия секілді елдерде де бір адамға шаққандағы жылдық тұтыну көлемі 11 литрден асады. Бұл өңірлерде сыра, шарап және күшті алкогольдік ішімдіктер мәдени тұрғыдан маңызды рөл атқарады, соның нәтижесінде ұзақ мерзімді көрсеткіштер жоғары болып отыр.

Алкоголь тұтыну деңгейі тіпті дамыған елдердің өзінде айтарлықтай ерекшеленеді. Мысалы, Италия мен Греция сияқты Оңтүстік Еуропа елдерінде тұтыну деңгейі Шығыс Еуропаның кейбір елдеріне қарағанда төмен. Ал Швеция, Финляндия және Дания секілді Скандинавия елдері әлемдік көрсеткіштердің орташа және жоғары диапазонда орналасқан.

Бұл айырмашылықтарға бірнеше фактор, ең алдымен — мәдени дәстүрлер, салық саясаты,
денсаулық сақтау жүйесіндегі реттеу, ішімдік түрлеріне деген талғам әсер етеді екен.

Бұл елдерде заңнамалық шектеулер де маңызды рөл атқарады. Таяу Шығыс пен Солтүстік Африканың бірқатар мемлекеттерінде алкоголь сатуға қатаң бақылау қойылған немесе толықтай тыйым салынған. Соның нәтижесінде ішімдіктің қолжетімділігі де, қоғамдағы қабылдануы да төмен.

Жалпы алғанда, алкоголь тұтыну деңгейі экономикалық жағдаймен ғана емес, мәдени дәстүрлермен, мемлекеттік саясатпен және қоғамдағы мінез-құлық нормаларымен анықталады. Әр елдегі көрсеткіштер осы факторлардың үйлесіміне байланысты қалыптасады.

Осы орайда еске салсақ, Ресей үкіметі 2030 жылға дейінгі жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыру стратегиясын іске асыру жоспарын бекітті. Ресей 2030 жылға қарай автокөліктерге алкоқұлып орнатады. Құжатта жүргізушінің демінен алкоголь буы анықталған жағдайда қозғалтқыштың іске қосылуын бұғаттайтын жүйелерді әзірлеу және енгізу қарастырылған. Мұндай құрылғылар алкоқұлып деп аталады.     

Құжатқа сәйкес, салалық ведомстволар мұндай жүйелерді қолдану критерийлерін анықтауы тиіс. Жобаны іске асыруға Ресейдің өнеркәсіп және сауда министрлігі, Росстандарт, көлік министрлігі, ішкі істер министрлігі және цифрлық даму министрлігі жауап береді.

Оқи отырыңыз:

• Прокуратура Алматы облысында 800-ден астам құқықбұзушылықты анықтады
• Ресей 2030 жылға қарай автокөліктерге алкоқұлып орнатады
• Санкцияны айналып өту тәсілі ме? Еуропалық көліктер Ресейге қытайлық брендпен жеткізіліп жатыр