Жаһандық аптап: Әлемдегі мұхит сулары да қатты ысып жатыр

2026 жылдың маусым айында Әлемдік мұхит бетінің орташа температурасы 21,0 °C-қа жетіп, 2023 және 2024 жылдардағы осы айдың рекордтық көрсеткіштерінен (шамамен 20,9 °C) асып түсті, деп хабарлайды Orda.kz.        

Бұл туралы Еуропалық климаттық қызмет — Copernicus Marine Service дерегінде жазылған.

Жалпы алғанда, 2026 жылдың алғашқы жартысында мұхиттың орташа температурасы 20,94 °C болды. Бұл — бақылаулар тарихындағы екінші ең жоғары көрсеткіш (2024 жылғы шамамен 21,04 °C рекордынан сәл төмен).

Мамандардың айтуынша, теңіздегі жылу толқындары осы кезең бойы таралып, Әлемдік мұхит акваториясының шамамен 82%-ын қамтыған. Ең айқын ауытқулар Жерорта теңізінде, Солтүстік Атланттың орталық бөлігінде және экваторлық Тынық мұхитында тіркелді.

Copernicus мамандары мұндай көрсеткіштер мұхиттың тұрақты жылулық күйзеліске ұшырағанын көрсететінін және климат өзгерістерін үздіксіз бақылау қажет екенін атап өтті.

Сарапшылардың мәліметінше, температураның өсуі Тынық мұхитындағы Эль-Ниньо құбылысының дамуына және атмосферада парниктік газдардың жиналуына байланысты. Мұхит артық жылудың басым бөлігін сіңіреді, бұл климатқа да, теңіз экожүйелеріне де әсер етеді.

Ғалымдар мұхиттың жылынуы булануды күшейтіп, нөсер жауын-шашын, дауылдар мен су тасқындарының жиілеуіне әкелетінін, теңіз деңгейінің көтерілуін жеделдететінін және теңіз флорасы мен фаунасына кері әсер ететінін ескертеді.

Сонымен қатар, температураның өсуімен бірге мұхиттың көмірқышқыл газын (CO₂) сіңіру қабілеті біртіндеп төмендейді. Бұл оның Жердің негізгі климаттық реттеушілерінің бірі ретіндегі рөлін әлсіретуі мүмкін.

Соңғы жылдары Еуропа ең күшті аптап ыстық толқындарының бірін бастан кешіруде: температуралық рекорд жаңарып, энергетикалық жүйелер мен көлік инфрақұрылымына түсетін жүктеме артып жатыр, кейбір нысандардың жұмысы бұзылған. Кей өңірлерде орман өрттері тіркеліп, қатты ыстықтан жол жамылғылары деформацияланған.

Зардап шеккендер мен қаза тапқандар саны артып келеді. Сарапшылар мұндай климаттық аномалиялар жиілеп, әлемнің барған сайын көп аймақтарын қамтып жатқанын айтады.

Әлемдік мұхит — Жер гидросферасының негізгі бөлігі, ол планета бетінің шамамен 71%-ын жауып жатқан біртұтас су қабығы. Ол барлық мұхиттар мен теңіздерді ортақ тұзды құраммен біріктіріп, бұғаздар арқылы байланысады.

Дәстүрлі түрде Әлемдік мұхит 4 негізгі бөлікке бөлінеді (қазіргі кезде кей ғалымдар бесінші бөлікті де бөледі):

• Тынық мұхиты — ең үлкен әрі ең терең, Жер шарының шамамен үштен бірін қамтиды;
• Атлант мұхиты — көлемі бойынша екінші, кеме қатынасы дамыған;
• Үнді мұхиты — ең жылы суларымен ерекшеленеді;
• Солтүстік Мұзды мұхит — ең кіші әрі ең суық;
• Оңтүстік мұхит — Антарктиданы қоршаған сулар (Халықаралық гидрографиялық ұйым бөліп қарастырады).

Оқи отырыңыз:

• Үйдің іргетасы ауада ілініп тұр: Қарасай ауданында жергілікті деңгейдегі төтенше жағдай жарияланды
• Ақтөбеде ер адамды бірнеше сағат бойы ұрып-соғып, көлігін біреудің атына рәсімдеуді талап еткен