Түрмедегі салық: Оралдағы колонияда қылмыстық топ құрып алған

Орал қаласында колония ішінде ұйымдасқан қылмыстық топ құрған алты сотталушыға қатысты сот процесі басталды. Үш жыл бойы олар бірге отырған адамдардан ақша бопсалап, сот қаулыларын қолдан жасап, бостандықтағы адамдарды да алдаған. Құрбандардың бірі өз-өзіне қол жұмсауға дейін барған, деп хабарлайды Orda.kz «Мой город» -қа  сілтеме жасап.

Оларға бірден бірнеше ауыр бап бойынша айып тағылып отыр: ұйымдасқан қылмыстық топ құру және оған басшылық ету, бопсалау, алаяқтық, өз-өзіне қол жұмсауға дейін жеткізу, құжаттарды қолдан жасау және денсаулыққа зиян келтіру.

Айыптау нұсқасына сәйкес, күдіктілердің бірі — Асылбек Зұлқашев Қазақстанның қылмыстық ортасында жетекші орын алатын тұлға. 2015 жылы Оңтүстік Қазақстан облысы соты оны заңсыз ойын бизнесін ұйымдастырғаны үшін 16 жылға соттаған. 2023 жылы ол Оралдағы колонияға жеткізіліп, қысқа уақыт ішінде қылмыстық құрылым қалыптастырған.

«Зұлқашев «қараушылар» деп аталатын топ ұйымдастырып, бағыныштылық тәртібін белгілеп, сыбайластары арасында рөлдер мен міндеттерді бөліп берген. Өзін бас «қараушы» етіп тағайындаған. Сондай-ақ жақын адамдарын «сечка» деп аталатын орындаушы ретінде бекіткен» ,— деп мәлімдеді прокурор Дина Изтілеуова сотта. 

Айыпталушылардың екеуі өндірістік аймақтар мен сәлемдемелерге жауапты «қараушы» болып тағайындалған, дәл осы жерде негізгі ақша айналымы шоғырланған. Қалған үшеуі «сечка» рөлін атқарып, бұйрықтарды бұлжытпай орындап отырған. 

Жәбірленушілерден түскен ақша айыпталушылардың туыстары мен басқа да сотталғандардың атына рәсімделген банк карталарына аударылып отырған.

Іс бойынша барлығы тоғыз эпизод тіркелген. Қылмыс 2023–2025 жылдар аралығында жасалған. Алғашқы жәбірленушінің анасы Оралда дүкен ұстаған. Тергеу мәліметінше, топ мүшелері бұл туралы біліп, оны ұрып-соғу және азаптаумен қорқытып, ақша талап еткен. Анасы ұлына жалпы  1,5 миллион теңге аударған. Сонымен қатар, топ жәбірленушіні несиеге кондиционер мен iPhone 15 алуға мәжбүрлеп, кейін оларды арзан бағамен сатып жіберген. Қысымға шыдамаған сотталған бірнеше рет өз-өзіне қол жұмсамақ болып, кейін полицияға арыз жазған.

Тағы бір жәбірленуші бұған дейін Ақтөбедегі үйін сатқан сотталған азамат. Тергеу нұсқасы бойынша, оған шартты түрде мерзімінен бұрын босатуға көмектесеміз деп уәде берген. Сенген ол 1,1 миллион теңге төлеген. Алайда бопсалаушылар мұнымен тоқтамай, одан әрі ақша талап етіп, өзін және туыстарын өлтіреміз деп қорқытқан. Сендіру үшін оны азаптап, ұрып-соққан.

Жалпы келтірілген шығын 6 миллион теңге. Жәбірленуші прокуратураға жүгінген кезде, күдіктілер оны арызын қайтарып алуға мәжбүрлеп, тағы да шартты түрде босатуға уәде еткен. Тіпті оған жалған сот қаулысын да берген. Ол құжаттың жалған екенін сезіп, қайтадан арызданған.

Тергеу органдары бұл топ тек колония ішіндегі бопсалаумен шектелмеген деп санайды. Олар интернетте жалған хабарландырулар жариялап, қарапайым қазақстандықтарды да алдаған. Келтірілген шығын миллиондаған теңге.

Мұндай жағдайға жол берген колония қызметкерлері жұмыстан босатылған. Оларға қатысты сотқа дейінгі тергеу жүргізіліп жатыр.

Бұған дейін Қазақстанда соңғы екі жылда түрмедегі ұйымдасқан қылмыстық топтарға қатысты екі ірі сот процесі өткен болатын. Семей колониясында бұрынғы күштік құрылым қызметкерлеріне арналған мекемеде топты саясаткер Алтынбек Сәрсенбаевтың өліміне қатысы бар деп сотталған адам басқарған. Оның тобы үш жыл бойы сотталғандардан ақша бопсалаған. Ал Алматы облысындағы  Заречный колониясында сот он сотталғанды кінәлі деп танып, 10 жылдан 15 жылға дейін жаза тағайындады. Қорғау тарабы бұл үкіммен келіспей, шағым түсіріп жатыр.

Оқи отырыңыз:

• Түрме ішінде қылмыстық топ құрып, ақша бопсалағандар жаза қосып алды
• Венесуэлада 1300-ден астам тұтқын түрмені басып алды
• 686 камера «көрмей қалған» қылмыс: Заречный түрмесіндегі айыпталушылар жалған қолтаңба мен қысым жайлы айтты