«Орталық Азиядан келген мигранттар ҚР түрмесінде қорғансыз» — белсенді Мұратов қоғамға үн қатты

Қазақстандағы қарақалпақ диаспорасының жетекшісі, белсенді Ақылбек Мұратов (Мұратбай) Өзбекстан, Тәжікстан және Қырғызстан сияқты мемлекеттердің Қазақстандағы тергеу изоляторындағы өз азаматтарына көмектесуге құлықсыз екенін мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.

Мұратов Алматыдағы изоляторда тура бір жыл отырды. Осы уақытта ол ондаған шетелдіктің (көбіне Өзбекстан, Тәжікстан және Қырғызстаннан келген) айлап экстрадицияны немесе сотты күтіп, өз елдерінің дипломаттарынан ешқандай қолдау ала алмай отырғанын көрген.

«Тергеу изоляторында өткізген 12 айда қырғызстандықтар, тәжікстандықтар мен өзбектер тарапынан консулдық органдарға арнап жазылған ондаған өтініш, арыз, шағым болды. Бірақ бірде-бір рет ешкім жауап алған жоқ. Ешқандай дипломат келіп, өз отандастарымен жолыққан жоқ» деп жазды белсенді.

Мұратовтың айтуынша, бұл елдердің азаматтарын көбінесе жұмыс орындарынан, наубайханалардан, құрылыстардан ұстап әкетіп, тергеу изоляторына жеткізеді. Онда олар жақындарымен хабарласа алмай, құқықтық қорғау ала алмай қалады.

Ол өзі басқа қамаудағы адамдарға көмектескенін айтты. Киім берген, өтініш жазып көмектескен, аяқ киімдерін кигізген.

«Жазда камераға футболка, тәпішке киіп түсетін. Қыста барымызды бөліп беріп, кімде не бар соны беретінбіз. Мен етік беретінмін, біреу күртке, біреу бас киім. Адамдар апталап жылы киімсіз экстрадицияға кететін», — деп еске алады қоғам қайраткері.

Белсенді Ақылбек Мұратовтың сөзінше, мигранттар тек физикалық емес, ақпараттық жағынан да оқшауланады. Оларға көбіне бір рет қоңырау шалуға да мүмкіндік бермейді. Хаттары жетпейді. Ал мемлекет тағайындаған адвокаттар бір-ақ рет келеді.

«Мемлекеттік адвокаттардың іс жүзінде бейжай қарағанынан адамдарға түрме жазасы тағайындалып, айыппұлдары лайықты жазадан әлдеқайда ауыр болады. Кейбір жағдайда азаматтар мерзімі біткен соң жаңа паспорт ала алмайды. Сол себепті шартты түрде мерзімінен бұрын босатуға өтініш беруге құқығы болмай қалады», — деді белсенді.

Сондай-ақ ол өзбек консулдарының жария еткен мәлімдемелерін еске салды. Олар әрбір ұсталған отандасы үшін жеке жауапкершілік алатынын айтқан. Алайда, Мұратовтың сөзінше, ол қамауда болғанда ешкім келмеді.

«Бір қызығы, Алматыдағы қазіргі Өзбекстан консулы Қарақалпақстаннан шыққан. Ең болмаса осындай жерлес арқылы менің ақпараттарым СІМ-ге жетеді деп үміттенемін», — деді белсенді.

Ақылбек 15 ақпанда Алматыдағы Тергеу изоляторынан босатылды. Оның оқиғасын біз бұған дейін толық баяндағанбыз.

Сонымен қатар, бұған дейін Қарақалпақ белсендісі Ринат Ұтамбетов Қазақстаннан Өзбекстанға экстрадицияланды. Өз елінде ол «сепаратизм» бойынша күдікке ілініп, іздеуде болған.