Қарақалпақ белсендісі неге өз еліне экстрадицияланды?

Қарақалпақ белсендісі Ринат Ұтамбетов Қазақстаннан Өзбекстанға экстрадицияланды. Өз елінде ол «сепаратизм» бойынша күдікке ілініп, іздеуде болған, деп хабарлайды Orda.kz. 

Түркімен Хельсинктік құқық қорғау қорының мәліметі бойынша, 43 жастағы белсенді өткен жылдың сәуір айынан бастап Алматыдағы тергеу изоляторында болған. Ол бастапқыда босқын мәртебесін сұраған, бірақ кейін Өзбекстанға ерікті түрде оралуға өтініш білдірген.

«Оның шешіміне Алматыға келген туыстарының сөздері әсер еткен. Сондай-ақ, ол экстрадициядан кейін бас бостандығынан айыруға қатысы жоқ жаза тағайындалады деп үміттенген», деп мәлімдеді Түркімен Хельсинктік құқық қорғау қоры.

Ұтамбетов Өзбекстанда тергеуге 2022 жылдың маусым айында Қарақалпақстанның ерекше мәртебесін жоюға бағытталған конституцияға өзгерістер талқылана бастағаннан кейін ілінді. Оған белсендінің мессенджер арқылы Өзбекстанда тыйым салынған материалдарды таратқаны себеп болған. Атап айтар болсақ, 2022 жылғы наразылықтардың көшбасшысы Дәулетмұрат Тәжімұратовтың үндеуі, қарақалпақ журналисі Лолахон Қалыханованың мәлімдемесі. Сондай-ақ, шыңжаңдық этникалық қазақ Серікжан Біләштің видеосын таратқан. Сонымен қатар, Ұтамбетов ешбір оппозициялық ұйымның мүшесі болмаған.

«2023 жылдың қыркүйегінде Ұтамбетовтың сыныптастарының бірі Өзбекстанның конституциялық құрылымына қол сұғу, яғни 159-бап және қоғамдық қауіпсіздікке қатер төндіретін материалдарды тарату 244-1-бап бойынша 4 жылға бас бостандығын шектеу жазасына кесілді. Ал белсендінің өзі мемлекетаралық іздеуге жарияланды»,  деп мәлімдеді қор өкілдері.

Қазіргі уақытта Қазақстанда қамауда отырған тағы екі қарақалпақ белсендісін Ташкент экстрадициялауға тырысуда. Бірнеше ай бұрын Қазақстан Ақылбек Мұратовқа босқын мәртебесін беруден бас тартты. Ол Қазақстанда баспана сұраған жетінші қарақалпақ белсендісі болды.