«Құрылтай» есімі сәнге айнала ма? Әзірге 10 адам бар

Қазақстанда елдің қоғамдық-саяси өмірінде жиі айтылатын «Құрылтай» сөзі соңғы уақытта адам есімі ретінде де назар аудартып отыр. Ұлттық статистика бюросының тамыз айындағы деректеріне сәйкес, елімізде  Құрылтай есімі бар 10 азамат тұрады, деп хабарлайды Orda.kz.        

Құрылтай есімді  10 азаматтың алтауы – ер адам, төртеуі – әйел екен.

Жас ерекшелігіне назар аударсақ, бұл есімді иеленгендердің басым бөлігі аға буын өкілдері болып шықты. 10 адамның бесеуі 65 жастан асқан. Олардың ең үлкені – 80 жаста.

Қалғандарының ішінде 30–34, 50–54, 55–59 және 60–64 жас аралығындағы бір-бір адамнан бар.

«Құрылтай» – қазақ тарихында терең мағынасы бар көне ұғым. Қазақстан тарихына арналған ғылыми-танымдық материалдарда бұл сөз түркі және моңғол халықтарының қоғамдық-саяси өміріндегі маңызды жиын ұғымымен байланыстырылған.

Тарихи деректерге сәйкес, құрылтай елдің аса маңызды мәселелері талқыланатын үлкен кеңес болған. Қазақ хандығы дәуірінде мұндай жиындарға елдің беделді азаматтары қатысып, мемлекеттік мәселелер, соғыс пен бейбітшілік, хан сайлау секілді маңызды мәселелер қаралған.

«Құрылтай» сөзінің этимологиясы да осы ұғымның мазмұнымен сабақтас. Қазақстан тарихы порталының материалында бұл атау «құрылу», «бірігу», «бірге болу», «құрылған жерде бас қосу» мағыналарымен байланыстырылған.

Бір қызығы, Құрылтай есімді азаматтардың көпшілігі егде жаста болғанымен, бұл сөздің өзі қазіргі Қазақстанда қайтадан қоғамдық-саяси лексиканың белсенді бөлігіне айналып отыр.

2026 жылғы тарихи өзгерістер аясында «Құрылтай» атауы мемлекеттік деңгейдегі саяси институттармен және елдің қоғамдық өмірімен тікелей байланысты ұғымға айналды. Қазақстан тарихына қатысты зерттеулерде де құрылтайдың халықтың басын қосып, маңызды мәселелерді ортақ талқылауға мүмкіндік берген жиын болғаны айтылады.

Ұлттық статистика бюросы Қазақстан халқының демографиялық көрсеткіштерін тұрақты түрде жариялап келеді. Бюроның мәліметінше, 2026 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша ел халқының саны 20,57 миллион адамға жуықтаған.

Осы ауқымды халықтың ішінде дәл «Құрылтай» және оның бірнеше нұсқасымен аталатын 10 адамның ғана болуы бұл есімді Қазақстандағы сирек кездесетін әрі мағынасы ерекше есімдердің қатарына жатқызуға мүмкіндік береді.

Бір сөздің әрі көне тарихи ұғым, әрі адам есімі ретінде сақталуы – қазақ қоғамындағы тіл мен дәстүр сабақтастығының қызықты мысалдарының бірі.

Оқи отырыңыз:

• Тараздағы аутизмі бар баланың қол-аяғын байлап, ұйықтатпақ болған оқиғаға қатысты қылмыстық іс қозғалды
• Бас мүфти Наурызбай қажы: Әйелге қол көтеру – ерлік емес