Қазақстанда сұйытылған газды жеткізу ережелері өзгерді

Елімізде сұйытылған газды жеткізу және оның көтерме бағасының шекті деңгейін белгілеуге қатысты бірқатар нормативтік актілерге өзгерістер енгізілді, деп хабарлайды Orda.kz.        

Атап айтқанда, Қазақстан Республикасының ішкі нарығына сұйытылған мұнай газын жеткізу жоспарын қалыптастыру қағидаларына түзетулер енгізілді.

Энергетика министрінің 2026 жылғы 15 маусымдағы бұйрығына сәйкес, елорда, облыстар және республикалық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары жыл сайын жоспарланған кезең басталғанға дейін кемінде үш ай бұрын ақпараттық жүйе арқылы уәкілетті органға келесі күнтізбелік жылға арналған сұйытылған газ тұтыну болжамын ұсынуға міндетті.

Сұйытылған мұнай газын ішкі нарыққа жеткізу жоспарын уәкілетті орган тоқсан сайын ақпараттық жүйе арқылы қалыптастырады. Бұл жоспар жеткізушілер мен жергілікті атқарушы органдар ұсынған болжамдарға, сондай-ақ газ өндірісі мен тұтынудың нақты мониторинг деректеріне негізделеді.

Тауар биржалары арқылы жеткізу жоспары жасалған кезде жеткізу аймағы ретінде нақты әкімшілік-аумақтық бірлік (елорда, облыс, республикалық маңызы бар қала), бірнеше өңір немесе бүкіл Қазақстан аумағы белгіленуі мүмкін.

Жоспар жоспарланған тоқсан басталғанға дейін 20 күн бұрын уәкілетті органның ресми сайтында жарияланып, өндірушілерге, газ иелеріне және жергілікті атқарушы органдарға жіберіледі.

Егер газ өндіру көлемі жеткізу жоспарын орындауға жеткіліксіз болса, уәкілетті орган Комиссия шешімі негізінде жоспарды түзетеді. Бұл жағдайда басқа жеткізушілердің көлемі пропорционалды түрде ұлғайтылып немесе өңірлерге бөлінетін газ көлемі қысқартылуы мүмкін.

Ал егер жеткізуші жоспардан артық газ өндірсе немесе өткізілмей қалған көлем пайда болса, ол екі жұмыс күні ішінде уәкілетті органға хабарлауы тиіс. Уәкілетті орган қосымша көлемді өңірлер арасында қайта бөледі.

Сонымен қатар, газ өндірісі, тасымалдау, сақтау және сату бойынша мониторинг жүргізу қағидалары да жаңартылды. Бұл деректер жергілікті органдар, ұлттық оператор, өндірушілер мен газ сатумен айналысатын ұйымдар ұсынатын ақпарат негізінде қалыптастырылады.

Сұйытылған газды көтерме және бөлшек сатумен айналысатындар әр айдың 5-іне дейін өткен ай бойынша есеп тапсырады. Ал жергілікті органдар 15-іне дейін уәкілетті органға тұтыну, сату және баға туралы мәлімет береді.

Сондай-ақ, жыл сайын келесі жылға тұтыну болжамы ұсынылады, күн сайын сағат 16:00-ге дейін газ қалдықтары туралы мәлімет беріледі. Осы деректер негізінде уәкілетті орган ел бойынша газ өндіру, сату және тұтынудың жылдық теңгерім болжамын жасайды.

Бұдан бөлек, газдың көтерме бағасының шекті деңгейін белгілеу қағидаларына да өзгерістер енгізілді. Енді бұл бағалар әр бес жыл сайын белгіленіп, қажет болған жағдайда жыл сайын 1 шілдеде түзетіледі.

Бағаны түзету ұлттық оператордың өтініші негізінде және газ сатып алу құнының, жеткізу құрылымының немесе тасымалдау тарифтерінің өзгеруіне байланысты жылына бір реттен артық жүргізілмейді.

Газбен қамтылмаған өңірлер үшін көтерме баға есептелмейді.

Жаңа бұйрық 1 шілдеден бастап күшіне енеді.

Оқи отырыңыз:

• Қашқадариядағы газ құю бекетіндегі жарылыс болып, алты адам тірідей жанып кетті
• Газбен жүретін көліктерге қатысты тағы бір тыйым ұсынылды
• АҚШ пен Иран арасындағы ықтимал келісім мұнай бағасына әсер ете ме?