«Қазақфильмде» 3 күннен бері дау: Елзат Ескендір плакат ұстап шықты

Orda.kz бұған дейін Франциядан халықаралық жүлдемен оралған «Әбіл» кинотуындысының режиссері Елзат Ескендір мен Ерлан Төлеутайды «Қазақфильм» аумағына кіргізбей қойғаны жайлы жазған болатын. Ақыры Елзат Ескендір плакат ұстап «Қазақфильмнің» алдына шықты, деп хабарлайды Orda.kz.

26 ақпан күні Алматыдағы «Қазақфильм» киностудиясының алдында анимация саласының мамандары жиналып, өз наразылықтарын білдірді. Олардың айтуынша, студияның уақытша басшысы Айдар Омаров анимациялық бөлімді Астанаға көшіру туралы шешімді қызметкерлерге ескертпестен қабылдаған.

Елзат Ескендір болса әлеуметтік желісіндегі жазбасында «Қазақфильмдегі дискриминация» мәселесін көтерді.

«Қазақ киносында қазақ тілді режиссерлерді дискриминациялау әуелден бар еді», алайда, Айдар Омаров «Қазақфильм» киностудиясының президенті міндетін уақытша атқарушы болып тағайындалғалы бұндай әрекеттерді дөрекі түрде, ашық жүргізе бастады», — деді Елзат Ескендір. 

Режиссердің айтуынша, бұған дейін қазақ тілді режиссерлердің сценарийлері оқылмай, питчингтен өтпей, олар халықаралық шараларға қатыса алмай шектелсе, қазір жағдай тіпті ушыққан.

«Омаров олардан да асып түсіп, қазақ тілді біздерді түрлі сылтау, кедергілер арқылы киностудия аумағына кіргізбеу шараларын қолдануға дейін баруда», – дейді ол. 

Елзат Ескендір өзінің «Әбіл» фильмін Мәдениет және ақпарат министрлігінің тапсырысымен «Қазақфильмде» түсіргенімен, халықаралық фестивальдерге қатысуы үшін ешқандай қаржылай қолдау алмағанын айтады:

«Біз өзіміз барып, фильмнің премьерасын өткізген Бусан, Гетеборг, Везуль кинофестивальдерінің бәріне «Қазақфильм» киностудиясының немесе министрліктің бір тиын қолдауынсыз барып жүрміз», — деді Елзат Ескендір. 

Сонымен қатар, режиссер «Қазақфильм» тарапынан халықаралық Market-терге қатысатын адамдардың таңдалуында әділетсіздік барын мәлімдейді.

«Бұл сапарларға студия атынан кемі 3-4 адам 100 пайыз мемлекеттің қаржысына жіберіледі», алайда олардың көпшілігі ағылшын тілін білмейді, бұл фестивальдерде киноны таныстыруда үлкен кедергі келтіреді. «Ал ағылшын тілін білмейтін киностудия қызметкері ол жерде фильмдерді қалай таныстырып, қалай сататыны түсініксіз», — деді Елзат Ескендір. 

Ескендірдің айтуынша, 2024 жылдың қазан-қараша айларында Нидерланды, Франция, АҚШ-та өткен Market-терге «Қазақфильм» тарапынан бірнеше адам жіберілген, бірақ олардың сапар нәтижесі туралы ашық ақпарат жоқ». Ол бұл жағдайды «Айдар Омаров өзіне жақын мамандардың баруына мүмкіндік жасаған» деп бағалайды.

Режиссер сондай-ақ, студияның фестивальдерге жаңа фильмдерді насихаттау үшін қаражат бөлмеуін сынға алды.

«Жыл бойы өтіп жатқан Market-терге бірнеше адамды жіберуге қаржы табылады, ал қазақ киносын таныстыру үшін ресми шақырту алған шығармашылық өкілдерге қаржы қарастырылмайды», – деп атап өтті ол. 

Елзат Ескендір өзінің осы мәселелерді ресми хат арқылы жеткізгенін, бірақ оған жауап берілмегенін айтады.

«Бұдан шығатын қорытынды – Омаров бізді қандай жағдайда да қолдаусыз қалдырудың амал-әрекеттерін жасауда». Ол мұндай жағдайды «Қазақфильм» басшылығы тарапынан қазақ тілді киногерлерге жасалып жатқан толыққанды дискриминация», — деп есептейтінін мәлімдеді. 

Режиссердің пікірінше, «қазақ киносының ұлттық сипаттағы игілігі мен мұратын ғана көздейтін» реформалар қажет. Ол «Қазақфильмдегі қазақ тілді режиссерлерді дискриминациялау тоқтатылсын!» деп талап етті.

Ал «Қазақфильм» бұл жағдайға қатысты әзірге ресми мәлімдеме жасамады.

Айта кетейік, бұл дау 25 ақпаннан бері жалғасып келе жатыр. Сол күні Ерлан Төлеутай мен Елзат Ескендір «Қазақфильмге» кіре алмады. Ал келесі күні режиссерлер мен аниматорлар «Қазақфильмнің» алдына жиналды. Олар уақытша басшы Айдар Омаровпен тілдесе алмағандарын айтып жиналған болатын.