Катар мен Түркия Иранға үндеу жасады: Ормуз бұғазын қысым көрсету құралы ретінде қолданбасын

Катардың премьер-министрі әрі сыртқы істер министрі Мұхаммед бин Абдулрахман Әл-Тани кеше Иранға Ормуз бұғазын көршілеріне қысым көрсету құралы ретінде пайдаланбау жөнінде ескерту жасады, деп хабарлайды Orda.kz  Euronews-ке сілтеме жасап.

Дохада Түркияның сыртқы істер министрі Хакан Фидан мен  Әл-Тани сөз сөйледі.

«Иран бұл бұғазды Парсы шығанағы елдеріне қысым көрсету немесе бопсалау құралы ретінде пайдаланбауы тиіс. Бұл — халықаралық су дәлізі, ол әрдайым қорғалып, бақылауда болуы керек. Қазіргі жағдай және онда болып жатқан оқиғалар ешқашан қайталанбауы тиіс», — деп атап өтті Әл-Тани.

Фидан да әлемдік мұнай мен газ жеткізілімінің елеулі бөлігі өтетін стратегиялық бұғазға қатысты осы ұстанымды қолдады.

«Ормуз бұғазының қысым көрсету құралы ретінде қолданылуына жол бермеу тек аймақтық қауіпсіздік пен тұрақтылық үшін ғана емес, сонымен қатар жаһандық экономика үшін де аса маңызды», — деді ол. 

Доха мен Анкара, сондай-ақ, келіссөздердің тығырыққа тірелуіне байланысты соғыстың ушығу қаупі күшейген тұста Вашингтон мен Тегеран арасындағы бітімге келу жөніндегі дипломатиялық күш-жігерді қолдады.

«Катар мен Түркия бауырлас Пәкістан халқының осы соғысты шешу, атысты тоқтату келісіміне қол жеткізу, соғысты мүмкіндігінше тез аяқтау, Ормуз бұғазын ашу және теңіз қатынасын қалыпты жағдайға қайтару бағытындағы бастамаларын бірлесіп қолдайды», — деді Әл-Тани. 

Катар мен Түркия Парсы шығанағындағы теңіз қауіпсіздігіне қатер төндіруі мүмкін «кез келген біржақты әрекеттерден» сақтандырды. Сонымен қатар коммерциялық кемелерге жасалған шабуылдарды халықаралық құқықты бұзу деп айыптап, мұндай әрекеттер жаһандық сауда мен маңызды жеткізу тізбектеріне қауіп төндіретінін мәлімдеді.

Фиданның айтуынша, Вашингтон мен Тегеран соғысты тоқтатуға ниетті болғанымен, ықтимал келісімнің қалай рәсімделетіні жөнінде келіспеушіліктер бар.

«Екі тарап та соғыстың тоқтағанын қалайды. Олар Ормуз бұғазының ашық болғанын және ядролық мәселелердің қандай да бір жолмен шешілгенін қалайды», — деді Түркия сыртқы істер министрі. 

Дипломатиялық қысым АҚШ президенті Дональд Трамп Иранның атысты тоқтату туралы ұсынысқа берген соңғы жауабын «мүлде қабылдауға болмайды» деп бағалағаннан кейін, Вашингтон мен Тегеран арасындағы нәзік бітімнің бұзылу қаупі артқан жағдайда күшейіп отыр.

Иранның мемлекеттік БАҚ-тарының хабарлауынша, Тегеран Ормуз бұғазына толық егемендік беруді, санкцияларды алып тастауды және соғыстан келген шығын үшін өтемақы төлеуді талап еткен. Сондай-ақ АҚШ тарапынан шабуылдар қайта жалғасса, әскери жауап беретінін ескерткен.

Оқи отырыңыз:

• Трамп Иранның ядролық материалдарын тәркілеуге уәде берді
• АҚШ-тың Иранға қарсы операциясы аяқталды: Вашингтон жаңа кезеңге аяқ басты
• Иран АҚШ-тың қарулы соғысына «логистикалық соғыспен» жауап беріп, стратегиялық тығырыққа тіреді