Иран Ормуз бұғазын ашу үшін АҚШ-қа қатаң шарт қойды

Иран Ормуз бұғазы жұмысын қайта бастау үшін қатаң талаптар қойып, АҚШ Тегеранға қатысты саясатын өзгертпейінше стратегиялық маңызы зор бұл су жолын ашпайтынын мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.       

Иранның Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі жоғарғы кеңесі АҚШ «өз қарым-қатынасын түземейінше» бұғаз жабық күйінде қалатынын айтты. Кеңес хатшысы, сондай-ақ Ислам революциясы сақшылары корпусының қолбасшысы Мохаммед Багер Зольгадр АҚШ-тан Иранға қатысты қоқан-лоққыны және елге, сондай-ақ аймақтағы оның қарулы одақтастарына қарсы соғысты тоқтатуды талап етті.

Вашингтон әзірге бұл талаптарға қатысты пікір білдірген жоқ. Маусым айында жасалған уақытша келісімге сәйкес, түпкілікті құжатта санкцияларды жою кестесі мен шығындарды өтеу тетігі қарастырылуы тиіс. Сондай-ақ тараптар бұғатталған Иран активтерінің тағдырын талқылауы керек.

Иранның сыртқы істер министрі Аббас Аракчи тараптар кеме қатынасына қатысты, атап айтқанда транзиттік маршрутты анықтау мәселесінде келісімге жақындағанын мәлімдеді. Алайда бұғазды ашу басқа шарттардың орындалуына байланысты екенін айтты. Сонымен қатар ол АҚШ-ты уақытша келісімді бұзды деп айыптады.

Келіссөздерге делдал болған Оман талқылаулар «оң және конструктивті жағдайда» жалғасып жатқанын айтып, кемелерге жасалған шабуылдарды айыптады.

Қазіргі таңда Иран бұғазды іс жүзінде жауып, одан өтетін кемелерден ақы алуға ұмтылуда. АҚШ мұндай төлемдерге қарсы. Маусымдағы келісімде Тегеран мен Оман бұғазды «болашақта басқару» тәртібін келісуі мүмкін екені қарастырылған. Қорытынды келісімге қол қою үшін берілген 60 күндік мерзім тағы бір аптадан сәл ғана аса уақыттан кейін аяқталады, бірақ ол ұзартылуы мүмкін. Сонымен қатар Иран Оманмен бұғазды басқару жөнінде жеке келісімі туралы мәлімдеді.

Иран президенті Масуд Пезешкиан қазіргі кезең келісімге қол жеткізу үшін қолайлы екенін айтты. Оның сөзінше, ел ішінде «бірлік, күш және ынтымақ» сақталып отыр, ал Иран соғыста жеңіп қойған.

Бұғаздағы шабуылдың жалғасуы сәуірдегі бітімді бұзды. Осыдан кейін делдалдар тараптарды маусымдағы меморандум шарттарына қайта оралуға шақырған болатын.

Ормуз бұғазы әлемдік мұнай мен табиғи газ жеткізілімдері үшін аса маңызды. Соғысқа дейін ол халықаралық су жолы саналғанымен, қазіргі уақытта ол арқылы өтетін кемелер саны айтарлықтай азайды.

Оқи отырыңыз:

• Иран АҚШ пен Израиль кемелерінің Ормуз бұғазы арқылы өтуіне тыйым салмақшы
• Министрлік түсіндірді: Неге кейде 120 балл жетпей, ал 100 баллмен тегін оқуға түсуге болады?
• Иран мен Оман Ормуз бұғазы арқылы өтетін кемелерді бақылау туралы келісімге келді