Иран мұнайы қайтадан әлемдік нарыққа шығарыла бастады

Иран мұнайы ұзақ уақытқа созылған шектеулерден кейін қайтадан әлемдік нарыққа шығарыла бастады. АҚШ әскери-теңіз күштерінің бақылауы мен санкциялық қысым салдарынан тоқтап қалған бірқатар мұнай тасымалы енді қайта жандана түсті, деп хабарлайды Orda.kz  DW-ке сілтеме жасап.

Соңғы мәліметтерге сәйкес, бұғаттан босатылған танкерлер халықаралық бағыттарға жол тартып, ірі көлемде шикізат жеткізуді қолға алды.

Иран АҚШ-пен екі ай бұрын жасалған бітімгершіліктен кейін алғаш рет мұнайды экспортқа жіберді. Ормуз бұғазының тағдыры келіспеушілік мәні болып қала береді - тараптар оны ашудың әр түрлі мерзімдері мен шарттарын атайды.

Алғашқы екі танкерге шамамен 3,8 миллион баррель мұнай тиелген. Бұдан бөлек, тағы бір ирандық кеме 1 миллион баррельге жуық мұнайды тиеп, белгіленген бағытына шыққан. Бұл – Иранның энергетикалық экспортын қалпына келтіру жолындағы маңызды қадамдардың бірі.

TankerTrackers X әлеуметтік желісіндегі геолокация деректеріне және спутниктік суреттерге сілтеме жасай отырып, екі ирандық супертанкер - Diona және Hero2 - қоршау аймағынан шыққанын хабарлады. Бортта ирандық мұнайдың жалпы көлемі 3,8 млн баррель (604 млн литр) болды. Кейінірек сайт 1 млн баррель мұнайы бар үшінші ирандық танкердің өткенін тіркеді.

АҚШ пен Иран соғысты тоқтату туралы келісімге 14 маусымда қол жеткізді. Қақтығыс ақпан айының соңында АҚШ пен Израильдің Иранға шабуылынан басталды. Мәміле, басқалармен қатар, бүкіл өңірде дереу оқ атуды тоқтатуды көздейді.

Соңғы жылдары Иран мұнайына қатысты халықаралық санкциялар ел экономикасына елеулі әсер етті. Әсіресе, мұнай экспортының қысқаруы мемлекеттік кірістің төмендеуіне алып келген еді. АҚШ тарапынан енгізілген шектеулер танкерлердің қозғалысын тежеп, кейбір жеткізілімдердің тоқтауына себеп болды.

Алайда геосаяси жағдайдың біршама өзгеруі және халықаралық келіссөздердің жандана түсуі нәтижесінде Иран мұнайы қайтадан нарыққа оралу мүмкіндігіне ие болды.

Сарапшылардың пікірінше, Иран мұнайының қайта оралуы әлемдік нарықтағы ұсынысты арттырып, бағаға белгілі бір деңгейде әсер етуі мүмкін. Әсіресе, Азия елдері – Қытай, Үндістан сияқты ірі тұтынушылар Иран мұнайына қызығушылық танытып отыр.

Мұнай жеткізілімінің көбеюі жаһандық нарықтағы тапшылықты азайтуы мүмкін,  бағаның тұрақтануына ықпал етеді,  бәсекелестікті күшейтеді.

Иран алдағы уақытта мұнай экспортын одан әрі арттыруды жоспарлап отыр. Ел билігі өндіріс көлемін ұлғайтып, жаңа нарықтарға шығуға мүдделі. Сонымен қатар, инфрақұрылымды жаңғырту және логистиканы жақсарту бағытында да жұмыстар жүргізілуде.

Жалпы алғанда, Иран мұнайының қайтадан әлемдік нарыққа шығуы – тек энергетика саласы үшін ғана емес, жаһандық экономика мен геосаясат үшін де маңызды оқиға болып отыр.

Оқи отырыңыз:

•  АҚШ пен Иран арасындағы бейбіт келісім туралы мәлімдемелерден кейін мұнай бағасы төмендеді
• Ормуз бұғазы маңындағы Иран портында Қазақстанның өз алаңы болады
• АҚШ пен Иран арасындағы ықтимал келісім мұнай бағасына әсер ете ме?