Елімізде әкімдерді сайлау ережелері өзгереді

08 мамыр 2026 13:00 Ләззат Сұңқар

Фото: Егемен Қазақстан

Қазақстанда әкімдерді сайлау ережелері өзгертілуде. Қазақстанда конституциялық заң жобасы бірінші оқылымда қабылданды, деп хабарлайды Orda.kz.

Парламент палаталарының бірлескен отырысында «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» конституциялық заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заң жобасы қаралды. Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин негізгі жаңалықтармен таныстырды.

Жаңа өзгерістер әкімдікке кандидаттарды ұсыну және сайлау өткізу тәртібін айқындайды.

«Әкім лауазымына кандидаттар жинаған дауыс саны тең болған жағдайда, аумақтық сайлау комиссиясы бір ай ішінде қайта дауыс беру өткізу туралы шешім қабылдайды. Сонымен қатар, бір тұлға бір мезгілде мәслихат депутаты мен әкімдікке кандидат бола алмайды, сондай-ақ бірнеше сайлау округі бойынша әкімдікке кандидат ретінде тіркеле алмайды», — деді ұлттық экономика министрі.

Сондай-ақ ол өзгерістер үгіт-насихатқа да қатысты болатынын айтты.

«Кандидаттар мен саяси партияларға сайлау қорларынан тыс қаржыландыру тартуға тыйым салынады. Ал әкімдікке кандидаттың қолдауына қол жинау сайлау округіндегі елді мекендердің кемінде жартысының өкілдерін және сол округтегі сайлаушылардың жалпы санының 1 пайызын қамтуы тиіс», — деп толықтырды Жұманғарин.

Сонымен негізгі түзетулер келесідей:

Онлайн-платформаларда үгіт жүргізудің бірыңғай ережелері;
Үгіт-насихат үшін партиялық ресурстар мен әлеуметтік желілерді пайдалану мүмкіндігі;
Кандидаттардың сенімді өкілдеріне қойылатын жаңа талаптар: енді олар 18 жасқа толған Қазақстан азаматы болуы тиіс, бірақ президенттікке, депутаттыққа, әкімдікке кандидат немесе жергілікті өзін-өзі басқару мүшесі болмауы керек;
Сайлау комиссиялары мүшелеріне қойылатын талаптарды күшейту: сыбайлас жемқорлық, ауыр немесе аса ауыр қылмыстар үшін сотталған азаматтар комиссия құрамына кіре алмайды;
Бұзушылықтар үшін комиссия мүшелерін шеттету мүмкіндігі;
Академиялық демалысқа шығу немесе бала күтімі бойынша демалыс кезінде комиссия мүшелерінің өкілеттігін уақытша тоқтату;
Жаңа немесе қайта ұйымдастырылған өңірлердегі комиссиялардың өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды;
Вахталық әдіспен жұмыс істейтіндер үшін және уақытша оқшаулау орындарында сайлау учаскелерін құру.

Бұған дейін жаңа Конституция қабылданғаннан кейін Қазақстан бір палаталы парламентке қайта оралатыны хабарланған болатын. Биылғы шілде айында қазіргі парламент таратылып, оның орнына Құрылтай келеді. Нақты сайлау күні әлі белгіленбегенімен, жаңа парламент партиялық тізімдер бойынша сайланатын 145 депутаттан тұратыны белгілі.

Оқи отырыңыз:

ереже сайлау әкім

Жаңалықтар

барлық жаңалықтар