АҚШ пен Иран 11 шілдеде Пәкістанда тағы да бітім тақырыбын қарастырады

АҚШ пен Иран Пәкістанның делдалдығымен келіссөздерді қайта бастайды, деп хабарлайды Orda.kz Al Arabiya-ға сілтеме жасап.

Кездесу барысында тараптар санкциялық саясатты, Иранның бұғатталған активтерін және Тегеранның ядролық бағдарламасына қатысты мәселелерді талқылайды.

Иран делегациясының құрамы бұрынғы жоғарғы көшбасшы Әли Хаменеиге арналған қаралы іс-шаралар аяқталғаннан кейін белгілі болды.

Әли Хаменеи мен оның отбасы мүшелерінің қаза тапқаны туралы 1 наурызда белгілі болған. Ол америкалық-израильдік зымыран соққысы кезінде қайтыс болды.

Дегенмен тараптар арасындағы келіссөздер үдерісі тұрақсыз  қалып отыр. Бұған дейін АҚШ пен Иран өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойып, атысты тоқтату, соның ішінде Ливандағы шиеленісті азайту жөнінде келісімге келген болатын.

Алайда көп ұзамай екі жақ қайтадан өзара соққы жасай бастады.

Шиеленістің күшеюіне келісімдердің бұзылуы жөніндегі өзара айыптаулар себеп болды. Иран Израильдің Ливанға жасаған шабуылдары жалғасып жатқанын мәлімдесе, Тель-Авив мұны «Хезболланың» әрекеттеріне жауап деп түсіндіреді.

АҚШ Иранды Ормуз бұғазындағы кемелерге жасалған шабуылдар үшін айыптап, әскери инфрақұрылым нысандарына соққы жасауда. Бұған жауап ретінде Ислам революциясы сақшылары корпусы аймақтағы америкалық базаларға шабуыл жасауда.

Тегеран әзірге Батыс елдеріне Ормуз бұғазын толық минадан тазартуға рұқсат берген жоқ. БАҚ мәліметінше, осының салдарынан кемелер акваторияда тек екі тар бағытпен ғана қозғала алады. АҚШ президенті Дональд Трамп бұғаз толық ашылды деп мәлімдегеніне қарамастан, жүк тасымалы соғысқа дейінгі деңгейдің жартысынан да аз болып отыр.

АҚШ Иранды коммерциялық кемелерге шабуыл жасағаны үшін соққыға ұшыратты, ал Тегеран жауап ретінде америкалық базаларды атқылады

26–27 маусым күндері жарияланған бітімге қарамастан, АҚШ пен Иран арасында ауқымды соққылар алмасуы болды. АҚШ Иранның бірнеше жағалаудағы базасына соққы жасады. Бұған дейін Иран екі күн ішінде бұғаз арқылы өткен екі коммерциялық кемеге шабуыл жасаған. Тегеран бұл әрекетін кемелердің Ислам революциясы сақшылары корпусы (КСИР) белгілеген бағыттан ауытқуымен түсіндіріп, ал Вашингтонның әрекетін бұғаздағы бақылауды әлсірету әрекеті ретінде бағалады.

Шиеленістің маңызды факторларының бірі — Иранның ядролық бағдарламасы, әсіресе жоғары байытылған уран мәселесі.

Соңғы келіссөз Швейцарияда өткен болатын. Онда тараптар келісімдердің орындалуын бақылау үшін үйлестіру комитетін құруға келісті. Сонымен қатар 60 күн ішінде келісімге қол жеткізуге арналған жол картасы бекітіліп, Ормуз бұғазындағы жағдайды қоса алғанда, ықтимал оқиғалардың алдын алу үшін байланыс желісі іске қосылды.

Бұдан бөлек, деэскалация мәселелерімен айналысатын арнайы жұмыс тобы құрылып, Ливанда атысты тоқтату мүмкіндігі қарастырылуда.

3 шілде күні Тегеранда аятолланың денесі үлкен намаз залында қоштасу рәсіміне қойылды. Рәсім 4 шілдеде басталып, 9 шілдеде Мешхед қаласында жерлеумен аяқталады.

Аталған қаралы іс-шараларға Қазақстанның Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев қатысып, сапар барысында Иран президенті Масуд Пезешкианмен және Сыртқы істер министрі Аббас Аракчимен кездесу өткізді.

Оқи отырыңыз:

• Қазақстан делегациясы Ирандағы аятолла Хаменеимен қоштасу рәсіміне қатысты
• Иран мен АҚШ бір-біріне шабуыл жасамауға тағы да уәде берді
• АҚШ пен Иран мәмілесі: 60 күн ішінде келісімге келу жоспары бекітілді
• Бітім жайына қалды: АҚШ пен Иран бір-біріне соққы жасады