5 маусым – Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау және Экологтар күні

5 маусым – табиғатты қорғауға арналған ең маңызды халықаралық күндердің бірі. Бұл күн 1972 жылы қоршаған орта мәселелеріне арналған халықаралық конференцияның ашылуына байланысты БҰҰ Бас Ассамблеясының шешімімен бекітілді, деп хабарлайды Orda.kz.        

Содан бері жыл сайын әлемнің көптеген елдерінде қоршаған ортаны қорғауға бағытталған іс-шаралар өткізіліп келеді.  

Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күнінің негізгі мақсаты – қоғам назарын климаттың өзгеруі, ауа мен су ластануы, ормандардың азаюы, биоалуантүрліліктің жойылуы және қалдықтарды басқару сияқты өзекті экологиялық мәселелерге аудару. Бұл күн адамдарды табиғатты сақтауға және экологиялық мәдениетті қалыптастыруға үндейді.  

Қазақстанда 5 маусым Экологтар күні ретінде ресми түрде 2011 жылдан бастап аталып өтеді. Бұл мереке еліміздің экологтарына, табиғатты қорғау саласының мамандарына, орманшыларға, қорық қызметкерлеріне және экологиялық ұйымдардың өкілдеріне құрмет көрсету мақсатында енгізілген.  

Қазақстан табиғи ресурстарға бай мемлекет болғандықтан, экология мәселесі еліміз үшін ерекше маңызды. Ел аумағында сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктерді қорғау, су ресурстарын сақтау, шөлейттенуге қарсы күрес, қалдықтарды қайта өңдеу және жасыл энергетиканы дамыту бағытында жұмыстар жүргізілуде. Соңғы жылдары республикада ағаш отырғызу акциялары, экологиялық сенбіліктер мен жастардың экологиялық жобалары кеңінен ұйымдастырылып келеді.  

Экология – бүгінгі күннің ғана емес, келер ұрпақтың тағдырына тікелей әсер ететін стратегиялық мәселе. Осыған байланысты Қазақстанда жаңа Экологиялық кодекс қабылданып, табиғатты қорғау бағытындағы заңнамалық база күшейтілді. Бұл құжат өндіріс орындарының жауапкершілігін арттырып, қоршаған ортаға келетін зиянды азайтуға бағытталған.

Экологиялық мәдениет – тек қоқыс тастамау немесе сенбіліктерге қатысу ғана емес. Бұл – табиғатқа жанашырлықпен қарау, ресурстарды үнемдеу, қоршаған ортаға зиян келтірмеу секілді құндылықтарды бойға сіңіру. Әсіресе, жастардың экологиялық санасын қалыптастыру – ел болашағы үшін аса маңызды міндет.

Сонымен қатар, Қазақстан жаһандық экологиялық мәселелерден де тыс қалып отырған жоқ. Климаттың өзгеруі, су ресурстарының азаюы, биоалуантүрліліктің жойылуы – әлемдік деңгейдегі қауіптер. Мемлекет басшысы бұл бағытта Қазақстанның көміртегі бейтараптығына қол жеткізуі қажет екенін атап өтті. Бұл – экономиканы жаңғыртып, «жасыл» технологияларды енгізу арқылы жүзеге асатын ұзақ мерзімді мақсат.

Елдегі экологиялық ахуалға қатысты нақты проблемалар да назардан тыс қалмай отыр. Мәселен, Каспий теңізінің тартылуы, өнеркәсіптік қалдықтардың көбеюі, ауаның ластануы – шұғыл шешімді қажет ететін мәселелер. Президент бұл бағытта нақты шаралар қабылдауды тапсырды.

Қорытындылай келе, экология – бұл тек табиғатты қорғау ғана емес, ол – ұлттың денсаулығы, экономиканың тұрақтылығы және елдің болашағы. Қасым-Жомарт Тоқаевтың экологияға қатысты ұстанымы – жауапкершілік пен нақты әрекетке негізделген. Сондықтан Қазақстанды таза, жасыл әрі өмір сүруге қолайлы елге айналдыру – баршамыздың ортақ міндетіміз.

Бүгінде Қазақстанда қоршаған ортаны жақсартуға бағытталған түрлі бағдарламалар жүзеге асырылады. Экологтар күні аясында еліміздің барлық өңірлерінде сенбіліктер, ағаш отырғызу акциялары, экологиялық сабақтар, көрмелер мен танымдық шаралар өткізіледі. 2025 жылы республика бойынша 50-ден астам ірі экологиялық іс-шара ұйымдастырылғаны хабарланған.  

22 сәуірде Астанада мемлекет басшыларының қатысуымен Өңірлік экологиялық саммиті өтті, оның аясында үш күн бойы негізгі климаттық және экологиялық мәселелер қарастырылды.

«Расында, бүгін – Жер күні, біз Астанада планетамызды қорғаудағы ортақ жауапкершілігімізді тағы бір мәрте мәлімдеу үшін жиналып отырмыз. Бұл – өңіріміздегі мемлекеттер тұрақты болашақ туралы ортақ көзқарас қалыптастырудың өзектілігі мен аса маңызды екенін терең түсінетінін білдіреді. Қазіргі экология тек климат мәселелерімен шектелмейді. Бұл – адамзаттың өмір сүруінің негізі. Әңгіме таза ауа мен қауіпсіз су, құнарлы топырақ пен сенімді азық-түлік жүйесі, қоғам тұрақтылығы мен болашақ ұрпақтың әл-ауқаты туралы болып отыр. Бұл сондай-ақ ой тазалығы, қоғамдық келісім және адам бақытына да қатысты. Кең мағынада экология – ортақ планетамызға жауапкершілікпен қарауға негізделген өмір салты. Сондықтан бүгінгі саммит – уақтылы әрі қажетті іс-шара», – деді Тоқаев саммитте. 

Іс-шара Орталық Азия елдерінің өкілдерін, халықаралық ұйымдарды, ғылыми қауымдастықты, сондай-ақ экология және қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы сарапшылардың басын қосты.

Табиғатты қорғау – тек мамандардың ғана емес, әрбір азаматтың міндеті. Қоршаған ортаға жанашырлық таныту, суды үнемдеу, қоқысты сұрыптау, ағаш отырғызу және табиғи байлықтарды ұқыпты пайдалану арқылы әрқайсымыз еліміздің экологиялық болашағына үлес қоса аламыз.

Таза табиғат – дені сау ұлттың кепілі, ал жасыл Қазақстан – болашақ ұрпаққа қалдырар ең қымбат мұрамыз! 

Оқи отырыңыз:

• «Арал теңізі – дұрыс жүргізілмеген саясат салдары» — Астанада өтіп жатқан экологиялық саммитте Тоқаев не айтты?
• Мәжіліс отырысында 14 заң жобасы қаралады: Депутаттар не ұсынды?
• Қазақстанның 30 елді мекенінде жер сілкінісінің дүмпуі сезілді