Жоғарғы соттың экс-төрағасы Жақып Асановтың кеңесшісі Ресей азаматы болып шықты

Жоғарғы соттың бұрынғы төрағасы Жақып Асановтың кеңесшісі, экс-судья Қарлығаш Тәткеева Ресей азаматы болып шықты. Оған Қарағанды облыстық антикоррупция қызметінде істелген ірі алаяқтық бойынша іздеу жариялаған, деп хабарлайды Orda.kz.

Бұған Ресей, Беларусь және Қазақстанның мемлекеттік қызметкерлері туралы ашық деректер базасын жүргізетін Rupep жобасының мәліметінше Тәткееваның Ресей азаматтығын қашан алғаны белгісіз. Алайда базадағы суреті оның Ресей паспортын иеленгенін дәлелдейді. Бұл құжаттағы арнайы белгілер арқылы расталған. Қазақстан Конституциясы қос азаматтыққа тыйым салады. Мұндай жағдай анықталса, Қазақстан азаматтығы автоматты түрде жойылады. Ал заңбұзушыға айыппұл салынады немесе елден шығарылуы мүмкін. Өткен жылы құқық қорғаушылар осындай 1190 фактіні анықтаған. Оның ішінде қаншасы мемлекеттік қызметкерлерге қатысты екені белгісіз.

Көрсетілген дерекке қарасақ, Қарлығаш Тәткеева қос азаматтығын жария етпей, қылмыстық іс қозғалғаннан кейін елден еркін шығып кеткен. Мемлекеттік қызмет істері агенттігі де оның басқа азаматтығы бар екенін білмеген болуы мүмкін.

Қарлығаш Тәткеева — Жамбыл облысының тумасы. Еңбек жолын прокуратурада бастап, кейін Қарағанды сот жүйесінде қызмет еткен. Оның мәнсабындағы ең жоғары қызметі — Жоғарғы сот төрағасы Жақып Асановтың азаматтық істер жөніндегі кеңесшісі болуы. Қазір Асанов сенат төрағасының орынбасары қызметін атқарса, Тәткеева осы қылмыстық іске іліккенге дейін сот жүйесінде жұмысын жалғастырып жүрген.

Осындай күдікке тек Тәткеева ғана ілікпеген. Қазақстанда қос азаматтық көбіне ауқатты адамдар арасында кездеседі. Мәселен, Александр Клебанов, елдегі ірі ЖЭО-лардың қосарланған иесі, оның Израиль паспортына бар. Бірақ ол компания құжаттарында Қазақстан азаматы ретінде көрсетіледі. Бұл — заңға қайшы.

Kaspi банктің тең иесі Вячеслав Кимнің де Мальта паспорты бар. Сондай-ақ, Мальта азаматтығын иеленгендер арасында «Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясының бұрынғы басшысы Данияр Ереншіновтың отбасы, банкир Талғат Қуанышев пен оның жанұясы, кәсіпкер әрі қоғам қайраткері Фёдор Осинин және басқалар бар.

Тағы бір мысал — Назарбаев әкімшілігінің экс-басшысы Аслан Мусинде Черногория паспорты бар. Алайда жуырда Подгорица билігі «құрметті азаматтық» берудің заңдылығын тексере бастады. Бұған дейін Мусин Гватемаладан өзіне және отбасына паспорт сатып алмақ болып, қылмыстық іс қозғалуға шақ қалған.

Егер Қарлығаш Тәткеева Ресей аумағында болса, бұл елдің азаматтығы оны Қазақстанға экстрадициялаудан қорғауы мүмкін. Ресейде шетелдіктерге берілген азаматтықтың түрлі ресми себептермен жойылған кездері болған. Сондықтан Ресей құжатын иелену бұрынғы судьяға қорған болады деп кесіп айта алмаймыз.