АХҚО сотының «Газпром» мен «Нафтогаз» ісі бойынша шешімі Қазақстан аумағында орындалмайды

Қазақстанның Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев «Нафтогаз» бен «Газпром» арасындағы дау бойынша «Астана» халықаралық қаржы орталығы сотының арбитраждық шешімді тану туралы ұйғарымына қатысты пікір білдірді, деп хабарлайды Orda.kz.       

Министрдің айтуынша, ең алдымен бұл істің процессуалдық қырын дұрыс түсінген маңызды.

«Сот бұйрығы жауапкердің қатысуынсыз, біржақты тәртіпте шығарылған. Бұл түпкілікті шешім емес, тек хабарламалық сипатқа ие және заңды күшіне енген жоқ. Жауапкер белгіленген мерзімде оны жою туралы өтініш бере алады, содан кейін іс екі тараптың қатысуымен толық қаралады. Сондықтан қазіргі кезеңде қандай да бір орындау туралы айту ерте», – деді Ерлан Сәрсембаев. 

Ол сондай-ақ Қазақстан құқықтық байланысы жоқ шешімдерді орындау үшін транзиттік алаң болмайтынын атап өтті.

Министрдің түсіндіруінше, Қазақстан заңнамасы ел юрисдикциясына қатысы жоқ дауларды қарауды қарастырмайды. Осыған байланысты АХҚО сотының аталған шешімі Қазақстан аумағында орындалмайды. Іс материалдарында да АХҚО-мен тікелей байланысқа қажетті негізгі элементтер жоқ. «Газпром» АХҚО қатысушысы емес, даулы мәміле орталық аумағында жасалмаған, дау АХҚО құқығымен реттелмейді және тараптар бұл істі АХҚО сотына беру туралы келісім жасамаған.

Сонымен қатар «Астана» халықаралық қаржы орталығы туралы Конституциялық заң АХҚО сотының юрисдикциясын тек орталыққа қатысы бар немесе тараптардың келісімімен берілген даулармен шектейді.

Қазақстан жағдайында бұл – Азаматтық процестік кодекс. Атап айтқанда, оның 503-бабына сәйкес, мәжбүрлеп орындату туралы өтініш дау қаралған жердегі сотқа немесе заңды тұлғаның орналасқан жері бойынша беріледі. Егер ол белгісіз болса, борышкердің мүлкі орналасқан жер бойынша қаралады. Ал «Газпромның» орналасқан жері белгілі, сондықтан бұл маңызды процессуалдық фактор ретінде ескерілуі тиіс.

Сонымен бірге әділет министрлігі Қазақстан аумағында шетелдік арбитраж шешімдерін тану және орындау тәртібін жетілдіру мақсатында заңнамаға өзгерістер енгізу жұмыстарын жүргізіп жатыр.

Айта кетейік, бұған дейін бірқатар бұқаралық ақпарат құралдары  АХҚО соты «Газпром» мен «Нафтогаз Украина» ісі бойынша шешім қабылдағанын хабарлаған еді.

Оқи отырыңыз:

• Қазақстан соты «Газпромнан» «Нафтогаз» пайдасына 1,4 млрд долларды мәжбүрлі түрде өндіруге рұқсат берді
• БҰҰ-ның Гаагадағы халықаралық соты ереуілге шығу құқығы туралы шешім шығарды
• Елімізде қатерлі ісік пен сирек ауруларға қарсы дәрі шығарылады