Журналист Данияр Әділбеков 4 жылға сотталды

Астана қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты «Дикая орда» телеграм-арнасының авторы Данияр Әділбековті 4 жыл 6 ай бас бостандығынан айыру туралы шешім қабылдады, деп хабарлайды Orda.kz.

Оның сыбайласы деп танылған мұнай трейдері Ерлан Сәудегеров үш жылға шартты түрде бас бостандығынан айырылды. Журналист Данияр Әділбековке «көрінеу жалған сөз жеткізу», «көрінеу жалған ақпарат тарату» баптары бойынша айып тағылды.

Естеріңізге сала кетейік, іс 2024 жылдың наурыз айында қозғалды. Журналистке қарсы үш адам арыз жазды: журналист Гүлжан Ерғалиева, елорда әуежайының директоры Юсуф Рашед Әлжаудер және Энергетика вице-министрі Ерлан Ақкенженов. Оған Әділбековтың «Дикая Орда» телеграм-арасындағы жазбалары себеп болды. 

Бұған дейін ол өзінің ісін Ұлттық қауіпсіздік комитеті қызметкерлері құрастырғанын, олар оған үнсіз отыруды және кінәні мойындауды ұсынғанын, соның орнына шартты жаза уәде еткенін мәлімдеген еді.

Әділбеков оған қарсы заңсыз қылмыстық қудалау жүріп жатыр деп есептейді.

«Қудалау Ұлттық қауіпсіздік комитетінің екі агенті — Ақкенженов және Ерғалиева, сондай-ақ Сартбаева, Әбішев және  прокуратураның қолдауымен ұйымдастырылды. Жоғарыда аталған адамдар тіпті ақылмен де қылмыстық істі ойластыра алмайды, оған милары жетпеді. Сартбаева, Әбішев, Какора, мемлекеттік айыптаушы Қайдаров қылмыстық бұйрықтарды орындайды. Мен олардың бұл ойынның тек фигуралары екенін түсінемін. Оларға бұйрық берілді. Олар оны орындауға тырысып жатыр. Олар форма мен офицер лауазымының абыройын түсіріп жатыр», — деді Әділбеков.

Ол президенттің «Жаңа Қазақстан» туралы сөздерін де қоса айтты.

«Бірақ көріп отырғаныңыздай, жемқорлық туралы мәтіндердің авторы ретінде, қазір мен «Ескі Қазақстанның» өкілдері — Ақкенженов және оның басқа да адамдары бастаған қолдан жасалған іс бойынша түрмеде отырмын. Сонымен қатар, бұл іске өзін журналистиканың гуруы ретінде есептейтін зейнеткер белсенді түрде қатысып жатыр. Ал шын мәнінде, ол — КНБ-ның жай ғана шабарманы, ол бірінші дауыспен менің ісімді қолдан жасауға көмектесті», — деп есептейді ол.

Ол КНБ қызметкерлеріне қатысты іс жабылғанын атап өтті, олар туралы Әділбеков азаптау және айғақтарды шығару фактісі бойынша шағым түсірген еді.

«Менің бұлай болып жатқанына таң қалмаймын. Өйткені, қарға қарғаның көзін шұқымайды. Мен тергеу кезінде ҰҚК-ның Әбішеві маған: «Не істесең де, бірақ сен Ақкенженовтың сенің мәтіндеріңе қатысы барын ешқашан дәлелдей алмайсың», — деді. Маған сотта тыныш отыруды және кінәмді мойындауды ұсынды. Мойындасам, мен шартты жаза алатын едім. Ал егер мен қарсы шығып, БАҚ-та шу көтерсем, бес жыл нақты жаза аламын. Міне, қазір Қайдаров маған осы бес жыл нақты жазаны сұрап отыр, осылайша, қадірлі сот, олар сіздерге және бүкіл сот жүйесіне көлеңке түсіріп отыр», — деді ол сотқа.

Естеріңізге сала кетейік, Данияр Әділбековке қатысты іс 2024 жылдың наурызында қозғалды. Оған үш адам — журналист Гульжан Ергалиева, араб инвесторы, астана әуежайының директоры Юсуф Рашед Альджаудер мен энергетика вице-министрі Ерлан Аккенженов шағымданды.

Барлық шағым берушілердің себебі — Әділбековтің анонимді «Дикая орда» телеграм-каналындағы жазбалары болып отыр.

Гульжан Ергалиева туралы Әділбеков оның Куандық Бишимбаевтың адвокаттарымен сұхбат үшін ақша алғанын жазған.

Юсуф Рашед Альджаудер туралы жарияланымда оның әуежайдың қазіргі басқармасының айналып өтіп, заңсыз бұйрықтар мен тапсырмалар бергені туралы айтылған.

Әділбековке қойылған айыптардың бірі — энергетика вице-министрі Ерлан Аккенженовке қатысты коррупциялық қылмысы бойынша жалған ақпарат жасау. Жарияланымдарда оның бұрынғы күйеу баласы Кәрім Мәсімовтың Азамат Капеновпен байланыстары туралы айтылған. Сондай-ақ, Әділбеков бір мұнай трейдерінің деректеріне сілтеме жасап, Қазақстандағы мұнайды бөлудегі жемқорлық жүйесін сипаттаған. Бұл іске қатысты Ерлан Саудегеров — Әділбековке ақпарат берген мұнай трейдері ұсталды. 

Прокурор Данияр Қайдаров Әділбековті орташа қауіпсіздік мекемесінде бес жыл бас бостандығынан айыруды сұрады. Ол Әділбековті ҚР Қылмыстық Кодексінің екі бабына («жемқорлық қылмысы бойынша жалған ақпарат жасау» және «нақты жалған ақпарат тарату») кінәлі деп тануды талап етті.

Ақыры журналист Данияр Әділбеков сот шешімімен 4 жыл 6 айға, Ерлан Сәудегеров үш жылға шартты түрде бас бостандығынан айырылды.