Қызылордалықтар қытайлықтарды зауытты дұрыс салмағандары үшін сотқа берді

Қызылорда облысының Шиелі кентіндегі цемент зауыты ауа мен суды улайды, деп мәлімдеді жергілікті белсенді Алмас Дүйсенбаев.

Бұл туралы Orda.kz хабарлады.

 – Қызылорда облысындағы Шиелі тұрғындары үйлерінің жанынан цемент зауытын салған қытайлық «Gezhuba Shieli Cement Company» ЖШС-нің үстінен сотқа арыз жазды. Ол ауылдан небәрі 450 метр жерде орналасқан, - деді Дүйсенбаев.

Белсендінің айтуынша, заң бойынша зауыт тұрғын үйлерден кемінде бір шақырым аймақта салынуы тиіс. Ал компания жерді мүлде басқа мақсатта пайдаланып жатыр. Бастапқыда бұл учаске ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер ретінде жеке меншікте болған. Содан кейін ол инвесторға сатылып немесе жалға беріліп кетті сөйтіп осы учаскеде зауыт салынды.

Зауыт салынбай тұрып, мұнда «қызыл сызық» деп аталатын санитарлық қорғау аймағы салынуы қажет болған. Бұл сызба әдетте зауыттарды тұрғын аудандардан бөліп тұрады. Бірақ, Дүйсенбаевтың айтуынша, мұнда ондай жоқ. Дегенмен кәсіпорын жұмыс істеп келе жатқанына төрт жылға жуықтаған.

Нәтижесінде барлық цемент шаңы ауылға, тұрғындардың үйлеріне қарай ұшады. Ол суға, мал азығына түседі, бұл ауыл тұрғындарының денсаулығына әсер етеді. Ауада үнемі химиялық иіс тұрады.

– Төрт жыл ішінде мұнда бірнеше әкім ауысты, ешқайсысы тұрғындардың шағымына жауап бермеді. Олардың бірі қазір осы кәсіпорында өзі жұмыс істейді. Мұндағы көптеген тұрғындар шағымдануға қорқады. Өйткені олар жұмыстан шығарылуы мүмкін. Олар мемлекеттік мекемелерде - балабақшада, мектепте әр түрлі лауазымда жұмыс істейді, - деп түсіндірді ол.

Сондықтан, мемлекетте жұмыс істемейтін, өз шаруашылығымен айналысатын төрт үйдің тұрғындары ғана қытай зауыты туралы мәселені белсенді түрде көтеруде.

Зауытты көшіру мүмкін бе?

Бұл ретте ауыл тұрғындары бұл зауыттың көшірілуі екіталай екенін түсінеді, сондықтан оларды өндірістен өздері көшіріп, тиісті өтемақы төлеуді сұрайды. Бір күн бұрын олар Шиелі аудандық сотына азаматтық талап қойған.

– Біз Қазақстанда бұдан былай тұрғын үйлерге жақын зауыттар салмайтындай прецедент жасағымыз келеді. Жобаға сәйкес, кәсіпорын тауда - цемент тас кен орнында орналасуы керек. Бірақ содан кейін басшылық оны теміржолдың жанынан салуға шешім қабылдады, - деп түсіндірді Дүйсенбаев.

Кейіннен мұнда үш жатақханасы бар тұтас вахталық лагерь құрылды, ол заң талаптарына сәйкес келеді және өндірістен үш шақырым жерде орналасқан. Неге зауыттың өзі іс жүзінде тұрғын үй секторында салынды - Шиелі тұрғындары абдырап қалды.

– Инвестор өз жұмысшыларына қойылатын барлық стандарттарды орындады, бірақ ол неге ауыл тұрғындарының денсаулығына алаңдаушылық білдірмейді?  - деп сұрады белсенді.

Бұл арада цемент зауытының экологы кәсіпорын ҮИИД бағдарламасы бойынша 2017 жылы салынғанын, содан кейін қоғамдық тыңдаулар өткізілгенін және барлық пікірлер ескерілгенін, сол кезде қашықтық туралы сұрақтар қою қажет екенін айтты.

– Екінші жағынан, зауыт жұмыс істейді және барлық экологиялық талаптарға сәйкес келеді. Ауыл шаңсыз аймақта орналасқан. Міне, тау жақтан тұрақты жел тұрады, Қызылорда - желді аймақ, сондықтан ауылдағы шаң біздің фабрикадан шығады деген факт емес. Бұл жер шөлді, - деп түсіндірді маман.

Үйлерді көшіру туралы айтатын болсақ, бұл мәселелерді әкімдікке барып, шешу керек деді эколог.

Айта кетсек, маман өзін таныстырудан бас тартқан. Өзін «Gezhuba Shieli Cement Company» ЖШС экологы ретінде таныстырды.