Владислав Челах Арқанкергенде не болғанын айтуға дайын

2012 жылы «Арқанкерген» шекара заставасында 15 адамды өлтірді деген айыппен сотталған Владислав Челах Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа хат жазып, болған жайды түсіндіру үшін куәлік беруге дайын екенін мәлімдеді.

Бұл туралы Азаттық радиосы хабарлайды.

«Құрметті Президент, қаншама жылдар өтсе де, мен қайғылы оқиғаның толық көрінісін ашуға дайынмын, кінәлілердің барлығы жазалануы керек. Маған тек айтуға мүмкіндік беруді сұраймын. Мен бәрін бұрынғыдай айтқым келеді және дайынмын. Бейтарап бола алатын тергеушілерге барлық айғақтарды беруге дайынмын. Болған қайғылы оқиғаның шынайы бейнесі ашылмай қалды» деп жазды Челах Тоқаевқа.

Өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасына кесілген ол бұдан бұрын өзі айтқан заставаға жасалған шабуылдың нұсқасын талап етіп отыр. Бірақ тергеу мен сот мұны жоққа шығарды.

Туыстарының айтуынша, президентке хат электронды түрде жіберілгені расталды. Қарастырудың соңғы мерзімі, көрсетілгендей, қаңтар айында күтілуде.

Челахтың айтуынша, ол «өзі жасамаған қылмыстары үшін» өмір бойына бас бостандығынан айырылған.

Ол сондай-ақ БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі комитетінің шешіміне сілтеме жасап, оның шағымын қарап, Қазақстанға Челахқа тиімді қорғау құралын ұсынуды сұраған болатын.

Еске салайық, 2012 жылдың мамыр айында Алматы облысындағы «Арқанкерген» заставасында 14 шекарашы мен бір жергілікті аңшының өлі денесі табылған болатын. Бірнеше күннен кейін қанды қырғынды мойындаған соңғы, 15-ші «Арқанкерген» шекарашысы Владислав Челах анықталды. Тергеу мәліметінше, Челах алдымен сарбаздарды атып, кейін казарманы өртеп жіберген.

Челах 2012 жылы желтоқсанда ауыр қылмыс жасады деп айыпталып, өмір бойына бас бостандығынан айрылды. Қазақстан әскери сотының апелляциялық және кассациялық алқалары бірінші инстанцияның үкімін өзгеріссіз қалдырды. Сотталушы Қазақстан президентіне кешірім жасауды өтінген. 2014 жылдың 4 ақпанында Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының қадағалау алқасы да үкімді өзгеріссіз қалдырды.

2015 жылдың 2 ақпанында БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі комитеті Челахтың шағымын қарауға қабылдады. 2017 жылғы 7 қарашада шағым комитетте қаралып, қанағаттандырылды. Қазақстан Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактінің 14-бабын бұзып, сол арқылы Челахты әділ және бейтарап сот қарау құқығынан айырғаны танылды.