ҚТЖ кесірінен экспедиторлық компания банкротқа ұшырау алдында тұр

«А.А.Әлжанов» серіктестігінің өкілдері  орындалмаған көлемге байланысты «Қазақстан темір жолы» АҚ-нан 2021 жылға ағаш тасымалдауға жеңілдік алған жоқ.

Маусым айының ортасында бас көлік прокуратурасы ұлттық компанияның тек өз компаниялары үшін төлем коэффициентін 30%-ға төмендетумен жүктерді транзиттік тасымалдауға арнайы тарифтік шарттарды қолданғанын хабарлады. Қадағалау органы наразылық білдіріп, транзиттік жүктерді тасымалдау ережелерін өзгерту арқылы барлық бұзушылықтар жойылды. Олар тек 2022 жылғы келісімшарттарға қолданылады.

Orda.kz редакциясына экспедиторлық «А.А.Әлжанов»компаниясы хабарласып, 2021 жылға арналған келісімшарт бойынша ағаш тасымалына ешқашан 30% жеңілдік жасалмағанын хабарлады. Кәсіпорын басшылығы проблемалар туралы сонау ақпан айында айтқан екен, жарты жылдан кейін ештеңе өзгерген жоқ.

— Анықталғандай, Бас көлік прокуратурасы төмендеу коэффициентін есептеу кезінде «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-ның үстем монополиялық жағдайын теріс пайдалануы бойынша 2021 жылы бұзушылық фактілерін растайды. Бірақ бізде бас көлік прокуратурасының наразылығын «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ ескерусіз қалдырып, орындамады. «А.А.Әлжанов»ЖШС-ң құқықтары мен заңды мүдделері бұзылып, әлі де үлкен қаржылық шығынға ұшырап отырмыз, - деді «А.А.Әлжанов» директоры  Болат Таңарықов.

ИИДМ  экспедиторлық компания өкілдерінің өтініштеріне жауап ретінде олар ҚТЖ-ның «еншілес компаниясымен» баға белгілеу мәселесін шешуді ұсынды, бірақ бұл ведомство мен ұлттық компанияның бірлескен жұмысы болуы керек. Ал «ҚТЖ-Жүк тасымалы» ЖШС басшылығы 1 миллион 200 мың тонна жұмыс көлемін аяқтамағанын айтып, Таңарықовқа мұндай мәселелер тек ИИДМ-мен келісе отырып шешілетінін айтады.

— Сонымен қатар, 2019 және 2020 жылдары ҚТЖ төмендеу коэффициентін есептеп, компания шарттарды орындай алмаған кезде «KTZ Express» АҚ көлемін азайтты. 2021 жылы «Көлік және отын компаниясы» ЖШС мұнай мен мұнай өнімдерін тасымалдауға 400 мың емес, 50 ​​мың тонна ғана көлемді орындағанымен, жеңілдік жасады, — деді Болат Таңарықов.

Осы проблемалардың кесірінен компания банкроттықтың алдында тұр. Orda.kz редакциясы экспедиторлық компанияларға жеңілдік алу шарттарының жай-жапсарын білу үшін ҚТЖ ұлттық компаниясына сауал жолдады.

Бұған дейін не болды?

Өткен жылы 30 сәуірде «ҚТЖ-Жүк тасымалы» және «А.А.Әлжанов»  Қазақстан арқылы темір жол көлігімен жүк тасымалдау туралы келісімге қол қойды. Экспедиторлық ұйым ағашты Ресейден Өзбекстан, Тәжікстан және Ауғанстанға тасымалдауды жоспарлаған.

— Тасымалдаушыға жатпайтын жеке вагондарда ағашты транзиттік тасымалдау тарифтеріне 0,7 төмендету коэффициенті қолданылады. 30 пайыздық жеңілдікті алу үшін тек екі шарт қажет: ҚТЖ-мен келісім жасау және Қазақстан теміржолымен ағаш тасымалдаудың кепілдік берілген көлемін орындау. 2021 жылдың 1 қаңтары мен 31 желтоқсаны аралығында бұл көлем 1,2 млн тоннаны құрады. Яғни, айына 100 000 тонна, - дейді «А.А.Әлжанов» директоры А.А. Болат Таңарықов.

Кәсіпорын барлығы 9,5 мың вагонмен 600 мың тонна жүк тасымалдап, жеңілдік алмаған. Экспедиторлық компания басшылығының айтуынша, ұйым ҚТЖ талабын орындаған. Бұл ретте Қазақстанда ағашты екі ғана компания тасымалдайды: «А.А.Әлжанов»және ҚТЖ еншілес кәсіпорны «KTZ Express».

— Алты ай ішінде «А.А.Әлжанов»ЖШС ҚТЖ-Жүк тасымалы ағаш тасымалдау қызметтері үшін шамамен 10,5 млрд. теңге төледі. Төмендету коэффициентін қолданып қайта есептеу жүргізілген жағдайда жүк тасымалы бізге 3 миллиард теңгеден астам қаржыны қайтарады. Бір вагон ағаш үшін ел бойынша транзиттік тарифті төлеудің орташа құны шамамен 1,2-1,3 миллион теңге. Төмендету коэффициентімен 840 000 - 910 000 теңге болады, - деп түсіндірді директор.

Жеңілдікпен санаса отырып, компания тұтынушыларына да арзан баға беріп, айырманы өз қалтасынан төлеп, сол арқылы ҚТЖ еншілес кәсіпорнының шотындағы 3 миллиард теңгеден астам өзіне тиесілі  және қарыз ақшаны бұғаттап қойған.