Түркияда сайлау қарсаңындағы арпалыс өрши түсті

Ертең Түркияда негізгі үміткерлер – қазіргі президент Ердоған мен оппозицияшыл Кылычдароглу арасындағы сайлаудың екінші кезеңі өтеді.

Осы жексенбіде Түркияда президент сайлауының екінші кезеңі өтеді. Мамандар ертең, 28 мамырда билік мәселесі ғана емес, бүкіл елдің қоғамдық-саяси болашағы шешіледі деп отыр.

Айта кетейік, бірінші турдың қорытындысы бойынша Түркияны 20 жыл басқарып келе жатқан Режеп Тайып Ердоған көш бастап тұр. Ол 49,5% дауыс жинады. Оның қарсыласы Кемал Кылычдароғлу 44,9% дауыс жинады. Ұлтшыл кандидат Синан Оган 5,2% қолдаумен үшінші орынға түсіп, сайлаудан шығып қалды.

Алайда, МК жазғандай, Оганның дәл осы 5 пайыз дауысын енді Ердоғанға да, Кылычдароглуға да беруге болады (егер олар сайлау жәшіктеріне салынса). Жұма күні 69 жастағы Ердоған халықты «Түрік ғасырына» жол ашуға шақырды. Президент өзінің және оның ​​Әділет және даму партиясы (ӘДП) елдің барлық 81 провинциясында берген уәделерін орындап, халыққа көптеген қызметтер көрсеткенін қайталап айтты.

Daily Sabah-тың еске салғанындай, Ердоғанның науқаны қалаларды көтеріп, 50 мыңнан астам адамның өмірін қиған жер сілкінісінен қираған аумақтарды қалпына келтіруге бағытталған. Ердоған үй бағасын тізгіндейтініне сендірді.

«Дәл осылай адамдардың күнделікті өміріне әсер ететін азық-түлік бағасының өсуін де еңсереміз», - деп уәде берді Түркия президенті.

Оппозицияшыл кандидат Кемал Кылычдароглу әлі күнге дейін Ердоғанға қарсы төтеп беру арқылы әлеуетті электораттың назарын өзіне аударуда. 74 жастағы қарт: «Бұл экзистенциалды күрес. Түркия не қараңғылыққа батады, не жарыққа шығады. Бұл сайлаудан да маңызды. Себебі ол референдумға айналды» деп нық айтты.

Шетелдік сарапшылар дауыс беру нәтижесінде 85 миллион халқы бар НАТО-ға мүше Түркияны кім басқаратынын ғана емес, әрі қарай қайда жылжитыны да шешілетінін болжайды.

Reuters агенттігі Ердоған мен оның үкіметі қарсы пікірді басып, құқықтарды таптап, сот жүйесін бағындырып жатыр деп жазады. Соңғы уақытта ел басына түскен сайлаулар мен катаклизмдерге байланысты қазір экономикаға баса назар аударылды. Түркияда  өткен жылы инфляция 85% жетті, ал лира соңғы он жылда долларға қатысты құнының оннан бір бөлігіне дейін төмендеді. Кылычдароглу ыңғайлы экономикалық саясатқа қайта оралуға және түрік орталық банкінің тәуелсіздігін қалпына келтіруге уәде берді.

Сыртқы саясатта Ердоған тұсында Түркия Таяу Шығыста және одан тыс жерлерде әскери қуатын көрсетті, Ресеймен тығыз қарым-қатынас орнатты және Еуропалық Одақпен және Америка Құрама Штаттарымен қарым-қатынастардың шиеленісе түскені рас. Түркия мен Біріккен Ұлттар Ұйымы да Мәскеу мен Киев арасындағы украин бидайын экспорттау туралы келісімге қол жеткізді, ал Ердоған өткен аптада бұл келісімнің тағы  екі айға ұзартылғанын жариялады.

Сарапшылар Кылычдароғлұның дауыс беру легін өзіне қарай бұру мүмкіндігі аз екенін айтады. Бірақ сол Оганға берілген 5 пайыз дауыс оның пайдасына өтсе, бұл 8 миллионға жуық адам -  ондай жағдайда нәтиже өзгеретіні анық.

«Мүмкіндіктер оның жағында деп айта алмаймыз, бірақ техникалық тұрғыданалғанда  оның мүмкіндігі бар», - деп келтіреді Стамбұлдағы Кадир Хас  университетінің профессоры Серхат Гювенчтің сөзін Associated Press.

Оның пікірінше, егер оппозиция бірінші турда үйде қалуды жөн көріп, сайлауға қатыспаған  сайлаушыларды (шамамен 8 миллион адам) өздеріне тарта алса, «бұл оқиға желісін өзгертуі мүмкін».