Тоқаевтың мақаласы: Еуразияның екі ұлы географиялық орталығы бір сәтте пайда болды

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Еуропалық басылымда мақаласын жариялады. Онда ол Қазақстанды ЕО-ның ерекше сенімді серіктесі ретінде көрсетті деп мәлімдеп, оның Брюссельге сапары «жаңа мүмкіндіктерге жол ашады» деп үміттенеді.

Мақала Тhе Рarliamentmagazine басылымында «серіктестік материал» ретінде белгіленген.

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 25-26 қарашада Бельгияда болды. Брюссельге екі күндік сапар бағдарламасы бойынша Бельгия және Еуропалық Одақ басшылығымен кездесулер өткізілді.

Мақалада 1990-шы жылдардың басында Еуразияның екі ұлы географиялық орталығы бір сәтте пайда болды деп жазылған. Қазақстан Еуропалық Одақтың негізгі мәтіні болып табылатын Маастрихт шартын жасасқанға дейін бірнеше апта бұрын Кеңес Одағынан Тәуелсіздігін ресми түрде жариялады.

Мақалада осы шешуші өзгерістерден кейінгі 30 жыл ішінде ЕО-ның ең үлкен елінде де, Орталық Азияда да — әлемдегі тоғызыншы ел – түбегейлі және қызықты өзгерістер болғаны айтылды.

— Тәуелсіздік алғаннан кейін көп ұзамай Қазақстан Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары болып тағайындалуым — менің елімді оның төртінші онжылдығында президент лауазымына тағайындау мен үшін үлкен мәртебе. Менің алдымда болған Нұрсұлтан Назарбаев Брюссельге алғаш рет 1993 жылғы ақпанда келген кезде, ЕО мен Қазақстан арасындағы қарым-қатынастардың қандай дәрежеде дамып кететінін ешкім болжай алмады.

Кейбіреулер бастапқыда асимметриялық көмек қарым-қатынасы ретінде қарастырылуы мүмкін. Бұл сансыз бір-біріне сәйкес келетін мүдделер мен өзара пайдаға негізделген шынайы серіктестік қарым-қатынасқа айналды. Мен Қазақстан соңғы үш онжылдықта өзін ЕО мен басқа да халықаралық ойыншылардың өте сенімді серіктесі ретінде көрсетті деп санаймын, — деді Тоқаев.

Президент Тоқаевтың айтуынша, әр түрлі халықтар мен олар үшін құрылған; көптеген ұлттар мен мәдениеттердің өкілдері біртұтас тұтаса алатын жақындасу орындары болып кетті.

Мақалада сондай-ақ, бүгінгі таңда ЕО Қазақстанның ең маңызды коммерциялық серіктесі болып табылатыны туралы айтып кетті. Сыртқы сауданың 40% үлесі Еуропалық Одаққа тиесілі.

— Ағымдар екі бағытта да жүріп жатқанын атап өту маңызды: өндіруші және тамақ өнімдері батысқа қарай, ал машиналар мен фармацевтика — шығысқа қарай. Бұл инвестициялық мүмкіндіктер «Астана» халықаралық қаржы орталығына қарағанда еш жерде көрінбейді. Онда 70 және осы сан — ЕО компаниялары қолайлы салық, виза және кадр режимімен жұмыс істейді, — деді Тоқаев.

Бұл байланыстардың негізінде барлық мүше мемлекеттер ратификациялаған және 2020 жылғы наурыздан бастап қазіргі нысанда қолданыста болған кеңейтілген әріптестік пен ынтымақтастық туралы келісім (EPC) жатыр.

Сонымен қатар, мақалада сыртқы істер және қауіпсіздік саясаты жөніндегі Жоғарғы өкіл және Еуропалық Комиссияның вице-президенті Хосеп Боррелл ратификациялау кезінде біздің қарым-қатынасымыздың кеңдігі мен тереңдігі айтарлықтай кеңейгенін және таза коммерциялық байланыстардан асып түскенін айтты.