СҚО-да шенеунік пара алып, қызметін ақша көзіне айналдырғаны үшін сотталды

Солтүстік Қазақстанда белгілі бір іс бойынша сот үкімі шықты. Жол және қоғамдық көлік басқармасында басшының міндетін атқарған Қанат Барқытов ұзақ уақыт бойы тасымалдаушы компаниядан ай сайын пара алып отырған. Сонымен қатар ол жол жөндеу жұмыстарына қол қою үшін де ақша сұраған. Онымен бірге тасымалдаушы Вячеслав Алексеев, жол жөндеу компаниясының директоры Берік Нұржанов және оның қызметкері Дидар Махашов те пара беру, пара алу және алаяқтыққа араласқаны үшін кінәлі деп танылды, деп хабарлайды Orda.kz.

Бірінші эпизод: «Бөлісу керек»

Қанат Барқытовтың оқиғасы ешқандай шусыз, камерасыз басталды. Әдеттегі шенеунік. Әдеттегі тасымалдаушылар. Әдеттегі жолшылар. Бәрі күнделікті жұмыс сияқты көрінді.

Бірақ 2024 жылы Барқытов бір оңай жол тапқан. Соттың айтуынша, ол «қорғау керек» кәсіпкерді тауып, одан ай сайын ақша алып тұруды жоспарлаған.

Сөйтіп оның көзіне «Алексеев и К» компаниясының басшысы Вячеслав Алексеев түскен. Оның автобустары халықты әлеуметтік бағыттармен тасиды. Бұл бағыттарға мемлекеттен ақша беріледі. Барқытов бұл ақшаны бақылай алмайтын, бірақ ол үшін бұл маңызды болмады. Ең бастысы — өзін бәрін шеше алатын адам сияқты көрсету.

Ал мемлекеттік төлемдерге тәуелді тасымалдаушыға ұзақ түсіндірудің керегі жоқ. Ол онсыз да шенеуніктің не айтып тұрғанын жақсы түсінеді

Алексеев келіседі. Ол ай сайын 500 мың теңгеден аударып отырды. Кейде Барқытовтың, кейде оның әйелінің картасына аударды.

Барқытов Алексеевке картаның нөмірін жібереді, ақшаның келгенін тексереді, қашан аударылғанын қадағалайды. Соттағы хат-хабарлардан мысал:

Мұндай схемаға сөзсіз сақтық керек еді. Тергеу қолында болған аудиожазбаларда Барқытов қай жерде кездескен дұрыс, қандай карта ашу керек, қалай ұсталып қалмау керек деп әңгімелескен. Бірақ 500 мыңды алған кезде бәрібір ұсталды.

Айтпақшы, Алексеев ешкімге үндемей жүруге мәжбүрлемеген. Ол схеманы досымен де, анасымен де талқылап отырды:

— «Жұмыс істеу үшін бөлісу керек»,
— «Ай сайын жіберіп тұру қажет».

Бұл әңгімелер де сотқа дәлел болып берілген.

Екінші эпизод

Тасымалдау оқиғасы өз жолымен жүріп жатқанда, басқармаға тағы бір мердігер келді. Ол — «NBS Construction» ЖШС. Компания 2025 жылғы ақпан айындағы жол жөндеу жұмыстарының актісін әкелді. Құжатқа Барқытов қол қоюы керек еді. Әрине, ол тегін қол қоймайды.

Сот анықтағандай, шенеунік құны 500 мың теңге деп айтқан, тіпті калькулятормен көрсеткен. Компания өкілі Дидар Махашов конвертті сөреге қойған. Барқытовтың «сипаттап бергеніндей» белгі ретінде. Камералар бәрін жазып алған.

Сот үкімінде былай деп жазылған:

Сот бұл оқиғаны шын өмірде пара қалай берілетінін көрсететін мысал деп бағалады. Ешқандай фильмдегідей чемодандар жоқ, тек қарапайым сөреге қоя салады.

Барқытов бірінші эпизод бойынша кінәсін мойындады, бірақ айып көлемімен келіспеді. Екінші эпизод бойынша толық мойындады. Алексеев тергеуге көмектескен, бірақ бұл оны соттан құтқармады.
Нұржанов пен Махашов жол жөндеуге байланысты ақша берілгенін мойындады.

Сот шешімі

Сот бұл істі тек адамдарға ғана емес, «қызмет үшін ақша алу» жүйесіне де сабақ болды деп қабылдады.

Қанат Барқытов – 5 жыл бас бостандығынан айыру жазасы, мемлекеттік қызметте өмір бойына жұмыс істей алмайды, сот залында қамауға алынды.

Вячеслав Алексеев – 3 жыл бас бостандығынан айыру жазасы, мемлекеттік қызметте жұмыс істеуге тыйым, соттан кейін қамауға алынды.

Берік Нұржанов – 13,33 млн теңге айыппұл (пара құнының 26 есесі).

Дидар Махашов – 5 млн теңге айыппұл (пара құнының 10 есесі).

Сотталушылардың бәрі апелляцияға шағымданды. Соңғы шешімді жоғарғы сот шығарады.