Қазақ қазаққа бауыр: Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі тергеу бастады

Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі тергеу барысында «Ұлттық сараптама және сертификаттау орталығының» басым жағдайын мойындады. Акционерлік қоғам кейбір қызмет түрлеріне бағаны көтерді

Orda.kz сайты «НаЦЕКС» АҚ туралы жарияланғаннан кейін Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі жоғары баға белгілеу кезінде үстемдікті теріс пайдалану фактілері бойынша тексеру бастады.

«Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі сәйкестікті растау қызметтері (сынау, сертификаттау, өнімдер мен қызметтерді декларациялау) және метрология (өлшеу құралдарын салыстырып тексеру және калибрлеу) нарықтарындағы бәсекелестік жағдайына талдау жүргізді. Үстем жағдайға ие болған ұлттық орталық кейбір қызмет түрлеріне бағаны көтерді. Тергеу нәтижелері бойынша жоғарыда аталған қызметтерге бағаны көтеру ұлттық орталығының әрекетіне тиісті баға беріледі» деді бөлімде.

«НаЦЭкС» АҚ ЕАЭО шеңберінде импортталатын тауарларды мемлекеттік сараптама, стандарттау және сертификаттаумен айналысады. Айта кетсек, Кедендік одақ елдерінен бұл кәсіпті жеке қолға берген біздің ел ғана. Кәсіпорын Қазақстандық сертификаттау және метрология орталығына тиесілі және оны Дамир Сүйентаев басқарады. Ол Ұлыбританияның директорлар институтының ең жоғары кәсіби дәрежесінің елдегі бірінші иегері – Чартеред директор, басқаша айтқанда, сертификатталған директор болды.

«Ұлттық сараптама және сертификаттау орталығы» дегеніміз не?

Акционерлік қоғамның бастауында әр жылдары Мәдениет министрлігінде басшылық қызметтерді атқарған, Сыртқы істер министрлігі ТМД департаментінің кеңесшісі, Көлік және коммуникация комитетінің төрағасы Еркін Дүйсембаев болды. Дәл осы кісі 2000 жылы «НаЦЭкс» АҚ-ны құрды, бірақ бес жылдан кейін компания Қазақстан үкіметінің қарамағында болды.

Тағы бес жыл өтті, үкімет бизнесті жеке қолға қайтару туралы шешім қабылдады. Сонда негізгі дәдел әлемдік стандарт бойынша сертификаттаумен мемлекеттік органдар айналыспауы керек еді. Олар кәсіпорынды бұрынғы иесіне қайтару туралы шешім қабылдады, бірақ ол үшін оған жаңа компания құрып, басқа өтініш берушілермен бірге тендерге қатысу керек болды. Бірнеше сөзді өзгертіп, 2005 жылы 15 тамызда Еркін Дүйсембаев ресми сатылым басталардан бірнеше ай бұрын «Қазақстандық сертификаттау және метрология орталығын» құрды.

Келісімге сәйкес, жаңа иеленуші 2006-2010 жылдар аралығында тестілеу және тексеру базасын дамытуға шамамен 1,4 млрд теңге инвестиция салып, бірқатар тестілеу орталықтарын құруы керек еді. Жекешелендіру туралы шешім қабылдаған премьер-министр Даниал Ахметов болды.

Бірнеше жылдан кейін, 2008 жылдың 23 сәуірінде компанияға басқа адамдар қызығушылық танытты. Кәсіпорынның құрылтайшылары атақты тұлғалар мен оларға тиесілі компанияларды қамтиды. Филиалдар арасында Асқар Мамин мен Нұрлан Нығматулин болды.

Осынша жыл өтсе де «Қазақстандық сертификаттау және метрология орталығы» иелері тізімінің өзгергені шамалы. Директор болып компания құрылтайшысының туысы Майра Дүйсембаева келді. Жаңа құрылтайшылар – зейнеткерлікке шыққан беделді мемлекет қайраткері Қанат Саудабаевтың жұбайы Құллихан Саудабаева мен Алматы облысы бойынша Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаментінің бұрынғы басшысы Усян Башевтың ұлы Дамир Башев. Құрылтайшылар екі заңды тұлға болуды тоқтатты. Қалғанының бәрі сол күйінде қалады.

Аделия Ахметова – Шығыс Қазақстан облысының әкімі, кәсіпкер Даниал Ахметовтың қызы.

Еркін Дүйсембаев – Ұлттық сараптау және сертификаттау орталығы мен Қазақстандық сертификаттау және метрология орталығының негізін қалаушы. 2021 жылы қайтыс болды.

Азамат Смағұлов қазіргі уақытта «НаЦЭкс» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі – тәуелсіз директор. Ол сонымен қатар Павлодар облысы мәслихатының VII шақырылымының депутаты. Еңбек жолын 2006 жылы «Қазақтелеком» АҚ бас кеңсесінде бастап, екі жылдан кейін табысты кәсіп иесі атанды.

Санат Баймұхамбетов - кемпинг, рекреациялық автотұрақ және трейлер паркіне қызмет көрсететін Arman Project компаниясының директоры. Сондай-ақ оның бұрын «Цесна» корпорациясы» АҚ директорлар кеңесінде қызмет еткен Дәурен Жақсыбековтың отбасымен де туыстық байланысы болуы мүмкін. Оның тегі мен әкесінің аты Жанна Жақсыбековтің жұбайымен бірдей.