Олигархтар Екібастұз ЖЭО-сын жекешелендірді - экс-әкім

Инвесторлар субсидия аламыз деген үмітпен шығынға батқан Екібастұз жылу электр орталығын (ЖЭО) жекешелендіріп алды, деп есептейді Екібастұз қаласының бұрынғы әкімі Нұржан Әшімбетов.

- Екібастұзда шынымен үлкен мәселе, үлкен трагедия. Бұл мәселе бір күнде пайда болған жоқ, мәселе осы жылу желілері мен стансаларының, Екібастұз жылу стансаларының иелері бұл энергетикалық кешенге бір кезде ие болды. Менің ойымша, дәл сол кезеңде «Павлодарэнерго» болды, бұл Павлодар жылу электр стансалары мен электрмен қамтамасыз ететін Павлодар электр желісі, бірақ осы активтердің ішінде Екібастұз ЖЭО мен Екібастұз жылу желілері ең ескі және рентабельді емес шаруашылықтар болып саналады. Кезінде инвесторлар мен қожайындар бұған мән бермей, барлығын әп-сәтте, тобыр болып сатып алды, бағдарламалар болады деп ойлап, инвестициялық субсидиялар мен тарифтерді санады, - деді Әшімбетов.

Оның айтуынша, мәселе ол Екібастұз қаласының әкімі болып тұрған кезде «2018 жылы бірінші коммуналдық секторда, яғни жылу желілерін ауыстыру кезінде туындаған».

- Кеңес кезінде жылу желілері су құбырларымен бір науада жатқан. Су желілері қаланың коммуналдық меншігінде болды, қазір сенімгерлік басқаруға берілді, ал жылумен жабдықтаушылар жөндеу жұмыстарын жүргізген кезде өз жобаларында су желілерін ауыстыруды ескермеген. Олар су желілерін сол ескі науаға қалдырып, жылу желілері бөлек тартылған. Спутниктік жылу құбырлары тартылмаған, бүкіл кварталдар жалаңаш қалғаны белгілі болды. Содан кейін біз бұл мәселені шешіп, келесі жобаларда сумен жабдықтау желілерін есепке алу мен жаңғыртуды қамту керек деген өткір мәселені көтердік. Айта кетсек, осыны қорғадық, бірлескен жобаларды қолға алдық, су құбырын ауыстыруға бюджеттен қаржы бөлінді. Міне, осындай бірқатар мәселелер жойылды. Енді келешекте мен қызметтен кеткеннен кейін жылу желілерін ауыстыруды тоқтатқанға ұқсайды, өйткені мен бұл мәселені естімедім, су құбыры қатып қалады деген мәселе бар. Осы аралықта мұндай жөндеу жұмыстары, атап айтқанда, жылу желілерін ауыстыру, қайта құру жұмыстары жүргізілмеген деп ойлаймын, - деп түйіндеді сөзін Әшімбетов.

Еске салсақ, 27 қарашаға қараған түні Павлодар облысындағы Екібастұз қаласы 30 градустық аязда жылу электр орталығындағы қазандықтардың тоқтап қалуына байланысты жылусыз қалған болатын. Нысанды олигарх Александр Клебанов бақылайды – жыл басынан бері бұл оның қарамағындағы ЖЭО-да орын алған екінші ірі апат. 28 қарашада Екібастұзда төтенше жағдай режимі енгізілді. Сол күні Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев проблемалық энергетикалық активтерді мемлекет меншігіне қайтару мәселесін қарастыруды тапсырды. Жылу электр орталығындағы апатқа қатысты тергеу басталды. Апатты жою үшін Астана мен тағы үш қаладан мамандарды жіберу туралы шешім қабылданды. Жылу электр орталығындағы апат фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды.

Премьер-министр Әлихан Смайылов апат жағдайында Қазақстан аймақтарындағы энергетикалық нысандарға толық техникалық аудит жүргізуді тапсырды. Жергілікті билік шығынды есептеп, қала тұрғындарына өтемақы төлеуге уәде берсе, республикалық билік кәсіпорынды мемлекет меншігіне алу мүмкіндігін жариялады.