Назарбаевтар отбасы өз компанияларының мүшелерін жасырып жүр

Дариға Назарбаева мен Нұрәлі Әлиевтің компанияларында ЖШС құрылтайшыларының, қатысушыларының және мүшелерінің есімдері жасырылған.

Мемлекеттік деректер базасынан ақпаратты алу кезінде ЖШС қатысушыларының саны ғана көрсетіледі, бірақ аты-жөндері көрсетілмейді. ЖШС құрылтайшылары мен қатысушыларын жасыру заңды ма? Orda.kz сұраққа жауап іздеді.

Forbes және өткен жылдардағы мемлекеттік деректер базасынан алынған мәліметтерге сәйкес, Дариға Назарбаева ұлы Нұрәлі Әлиевпен бірге «Европа плюс Қазақстан» ЖШС, «Radiocity» телерадиокомпаниясы және «Тәуелсіз телеарна» ЖШС-нің иелік етеді. Ол сондай-ақ «DLS Group Holding Company» ЖШС меншігіне ие, ал Нұрәлі Әлиев «Capital Holding Invest» ЖШС тең иесі.

Дегенмен, қазір egov порталында заңды тұлғалар туралы ақпаратты алу кезінде төмендегі скриншоттарда көрсетілгендей «құрылтайшылар» қатарында ештеңе жазылмаған.

Құрылтайшыларды жасыру заңды ма?

ҚР «Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы» Заңына, «Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің үлестес тұлғалары туралы мәліметтерді жария ету» 12-2-бабына сәйкес құрылтайшылар туралы мәліметтер құпия емес.

1. Жауапкершілігі шектеулі серіктестікке қатынасты тұлғалар туралы мәліметтер қызметтік, коммерциялық немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын мәліметтер қатарына жатпайды.

12-2-бап. ШЕКТЕУЛІ СЕРІКТЕСТІКТІҢ ҚАТЫСУШЫЛАРЫН АШУ
Бұл ретте ЖШС аффилиирленген тұлғалары ретінде:

• құрылтайшылар, қатысушылар;
• жеке тұлғалардың жақын туыстары, жұбайы (зайыбы), жұбайының (зайыбының) жақын туыстары;
• бірлестіктің лауазымды тұлғалары;
• құрылтайшы/қатысушы бақылайтын заңды тұлға;
• ірі акционер, ЖШС құрылтайшысы/қатысушысы болып табылатын заңды тұлға.

Orda.kz Әділет министрлігіне Назарбаев компанияларының құрылтайшыларды жасыруға құқығы бар-жоғын анықтау үшін сауал жолдады. Әділет министрлігінің Тіркеу қызметі және заң қызметін ұйымдастыру департаментінің жауабына сәйкес, құрылтайшылар туралы ақпарат құпия емес.

Заңның 6-бабына сәйкес дербес деректер қолжетімділігі бойынша ашық және шектеулі қолжетімді болып бөлінеді. Жалпыға қолжетімді дербес деректер – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, құпиялылық талаптары қолданылмайтын, субъектінің келісімімен қол жеткізу тегін деректер/ақпарат.

Халықты ақпаратпен қамтамасыз ету мақсатында жалпыға қолжетімді электронды ақпараттық ресурстар пайдаланылады, сәйкесінше жоғарыда аталған мәліметтерді портал арқылы халықтың кең ауқымына ұсынуға болады.

Өз кезегінде, Кәсіпкерлік кодексінің 28-бабына сәйкес кәсіпкерлік субъектісінің жалпыға қолжетімді ақпараты мыналарды қамтиды: дара кәсіпкердің тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) немесе атауы; заңды тұлғаның атауы мен тіркелген күні; сәйкестендіру нөмірі; заңды мекенжайы (орналасқан жері); қызмет түрі; басшының тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе).

Тіркеу қызметі және заң қызметін ұйымдастыру бөлімінің берген жауабында
«Жоғарыда айтылғандардың негізінде құрылтайшылар туралы мәліметтер олардың жеке басын куәландыратын мәліметтерді (жеке куәлік деректері, жеке сәйкестендіру нөмірі, туған күні, азаматтығы және т.б.) қоспағанда, қызметтік, коммерциялық немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын мәліметтер болып табылмайды» деп жазды Әділет департаменті.

Orda.kz тілшісі адвокаттар Раухан Тұрғымабева мен Арман Жақсылықовпен де кеңесіп, қазақстандық ЖШС-нің құрылтайшыларды жасыруға құқығы жоқ екенін растады.

Осылайша, бірінші президенттің отбасы мүшесі болса да, ЖШС құрылтайшылары туралы ақпаратты жасыру заңсыз екені анықталды.