Нұрсұлтан Назарбаевтың отбасын тергеуге болады – әділет министрі Мусин

Әділет министрі Қанат Мусин бұрынғы президент Нұрсұлтан Назарбаевтың отбасын, оның ішінде елден капиталды шығару фактілері бойынша тексеруге болатынын, бірақ оларды заң бойынша қудалауға болмайтындығын айтты.

Бұл туралы Мусин БАҚ өкілдерімен кездесу кезінде айтты.

– Білесіз бе, заң тергеуден емес, қылмыстық жазадан қорғайды. Ешкім де тергеуден қорғалмаған. Заңда қалай жазылса, солай айтамын. Бұл жерде әңгіме қылмыстық жауапкершілік туралы, оның ішінде қылмыстарды тергеп-тексеру туралы болып отыр, – деді Мусин.

Әділет министрлігінің басшысы Қазақстанда заң шығару бастамасын мәжіліс, президент және үкімет қана қозғай алатынын, бірінші президент туралы заңның күшін жою туралы ұсынысты солар жасай алатынын айтты.

Бірақ тұтастай алғанда, Әділет министрлігі басшысы бұл заңның күшін жою мәселесі құқықтық жағынан да, моральдық жағынан да күрделі екенін мойындады.

– Өйткені Қазақстан 30 жыл бұрынғыдай болмағанын ешкім жоққа шығармайды. Дұрыс па? Остап Бендер айтқандай, бұл белгілі факт. Заңның қандай да бір түрін қабылдау қажеттілігін әрқашан қоғамның жағдайы талап етеді. Қаншалықты қызғанына немесе бірдеңені талап ететініне немесе бір нәрсеге ренжігеніне байланысты емес. Жоқ.

Өмір үздіксіз даму үстінде. Әрқашан дамиды. Осы салада жаңа қатынастар пайда болуда, оларды реттеу қажет. Заң осылай пайда болады. Заңның күшін тек оны қабылдаған парламент қана жоя алады. Яғни, парламент мұндай заңның күшін жою туралы шешім қабылдауы мүмкін, – деді Мусин.

Еске салсақ, тұңғыш президент туралы заңда оны қылмыстық қудалауға ғана емес, сонымен бірге «ұстауға, қамауға алуға және тінтуге, жауап алуға болады» делінген.

Қол сұғылмаушылық бұрынғы президенттің және онымен бірге тұратын отбасы мүшелерінің жеке меншігіндегі барлық мүлікке, сондай-ақ олар пайдаланатын тұрғын үй және қызметтік үй-жайларға, қызметтік көліктерге, байланыс құралдарына, хат-хабарларға, тиісті құжаттарға қолданылады. Осы қол сұғылмаушылық оның отбасына, оларға тиесілі мүлікке де таралады.

Қаңтар оқиғасынан кейін парламент «Тұңғыш Президент» туралы заңға Назарбаевтың Қауіпсіздік Кеңесі мен Қазақстан халқы Ассамблеясын өмір бойы басқару құқығын жойған түзетулер енгізді.

Қазіргі президент Қасым-Жомарт Тоқаев таяуда сөйлеген сөзінде Назарбаевтың Қазақстанның тәуелсіз мемлекет болып қалыптасуындағы рөлін ұмытпауға шақырып, оның еңбегіне баға беруді тарихқа қалдыруды ұсынды. Сонымен бірге, Тоқаев өзінің соңғы сұхбатында тұңғыш президентке қатысты заң туралы айта отырып, қазір мұндай заңдардың қажеті жоқ екенін атап өтті.

Назарбаевтың туыстарының көпшілігі қаңтар айының басынан бері мемлекеттік және ұлттық компаниялардағы қызметтерін тастап кеткен. Бұл уақытқа дейін бұрынғы президенттің қызы Дариға Назарбаева депутаттық мандатынан бас тартпаған болатын. Сонымен бірге ол желтоқсан айының соңынан бері парламентке келмеді. Оның коронавирус жұқтырып, емделіп жатқаны айтылған болатын.