Марқұм Арон Атабек «Шаңырақ оқиғасындағы» полицей өлімі туралы айтқан

Белгілі қоғам қайраткері, ақын, диссидент және саяси белсенді Арон Атабек қайтыс болғанға дейін Алматыдағы «Шаңырақ оқиғасы» кезінде тірідей өртенген полиция қызметкерінің өлімі үшін жауапкершілікті бұрынғы ішкі істер вице-министрі Алик Шпекбаевқа сілтеген.

Бұл туралы қоғам белсендісі Мұратбек Есенғазы хабарлады.

– Арон Атабек халық пен билік арасындағы көпір болған. Нәтижесінде оның өзін кінәләп, соттады. Полицейді өртеді немесе өртеуге бұйрық берді деп жала жапты. Шын мәнінде, бұл керісінше болды. Түрмеден шыққаннан кейін Арон Атабек штабқа келіп: «Ашуға ерік берген ер адамдар полиция қызметкеріне бензин құйды. Егер сіз қазір оларды арандатсаңыз, олар оны өртеп жіберуі мүмкін» деді. Ол бұл туралы алдын ала айтып, қоңырау шалып, жағдайды реттеуді ұсынды.

Штаб басшысы Устюгов (Владимир, Алматы қаласы Әуезов ауданының бұрынғы әкімі) тікелей желі арқылы хабарласып, ішкі істер министрі Мұхамеджановқа (Бауыржан) хабарласуға тырысты. Тұтқаны Шпекбаев (2003-2008 жылдары ішкі істер вице-министрі) көтерді. Оның дауысы тұтқадан естіліп тұрды. Оған жағдайды түсіндірген кейін: «Тұтқынға алынған адамды босатыңдар! Шабуылға шығыңдар!» деп айқайлады Шпекбаев, – деді Есенғазы 2006 жылғы 14 шілдеде Алматыдағы «Шаңырақ» шағын ауданындағы оқиғалар бойынша қылмыстық іс материалдарын зерделеу қорытындысы бойынша өткен баспасөз мәслихатында.

Сондай-ақ, Есенғазы биліктің жағдайды бейбіт жолмен шешуге ниеті жоқ екенін айтты.

– Халықтың проблемаларын шешудің орнына күш көрсету ниеті болды, – деді ол.

Оның айтуынша, бірқатар парламент депутаттары Арон Атабекті келіссөз жүргізетін адам деп өз өкілеттіліктерін берді.

– Арон Атабек астанаға барып, мәжіліс пен сенат депутаттарының бірлескен отырысында «Бақайдағы» оқиғалар бейнежазбасын көрсетіп, үйді заңсыз бұзу «Шаңырақта» да жалғасуы мүмкін екенін ескертті. Депутаттар полиция мен сот орындаушыларының әрекеттеріне таң қалып, халықты қолдау ниетімен қол қойды, – деп нақтылады Есенғазы.

Өз кезегінде құқық қорғаушы Ерлан Қалиев Арон Атабекке қатысты айыптау негізінен Бауыржан Ибрагимов пен Айбатыр Ибрагимовтың туған ағаларының «айғақтарына» негізделгенін айтты. Кейінірек бас прокурордың атына, сондай-ақ Жоғарғы сотқа жолдаған үндеуінде олар төрт ай бойы азапталып, қысым көргендіктен куәлік берді деп хабарланды.

Сонымен қатар, қалалық әкімшілік тобының сот орындаушысы Бақыт Шаяхметовтың айғақтарына сәйкес, Арон Атабек полицейдің өліміне жол бермеуге тырысқан.

– Бұл адам (Арон Едігеев) бірнеше рет келіссөздерге келіп, полиция басшылары мен сот орындаушыларынан мәселені қалыпты шешуді сұрады. Ол таяқпен жүрген болатын. Мен оның басынан қалай қан ағып тұрғанын көргем. Полицей жанған кезде ол оны пиджакпен жауып тастады, – деді Шаяхметов сотта.

Жанғыш қоспасы бар бөтелкелерде Атабек пен басқа сотталушылардың саусақ іздері табылған жоқ.

Бұл ретте Алматы қалалық соты «Шаңырақ» шағын ауданында орын алған жаппай тәртіпсіздік мәселесі бойынша Арон Атабекке және басқаларға қатысты қылмыстық істі қарау барысында анықталған бұзушылықтар фактісі бойынша жеке қаулы шығарды.

«Арон Едігеевке қатысты қылмыстық істі қарау барысында жоғарыда аталған төтенше оқиғаның (Шаңырақ шағын ауданында) пайда болу себептерінің бірі Алматы қаласы әкімі аппаратының, Алматы қалалық әкімдігі жанындағы Алматы өңірлік жер ресурстары басқармасының және Әуезов ауданы әкімдігінің жауапты қызметкерлерінің өз міндеттеріне немқұрайлы қарағаны анықталды» делінген қаулыда.

Еске салсақ, Арон Атабек 2006 жылдың 14 шілдесіндегі «Шаңырақ оқиғасынан» кейін 18 жылға сотталған. Шаңырақтағы қақтығыста 24 жастағы полиция қызметкері қаза тапты, оны бағанаға байлап, өртеп жіберген. Диссидент қылмысқа нұсқаушы ретінде жауапқа тартылды.