Мағзұм Мырзағалиев «ҚазМұнайГаз» басшысы қызметінен босатылды

«ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ басқарма төрағасы қызметін атқарған бұрынғы энергетика министрі Мағзұм Мырзағалиев қызметінен кетті.

Оның орнына қазіргі энергетика вице-министрі Асхат Хасенов тағайындалды.

Мұнай саласындағы бірнеше Orda.kz ақпарат көздерінің хабарлауынша, Мағзұм Мырзағалиевті қызметінен босату туралы шешім «ҚазМұнайГаз» кірісінің айтарлықтай төмендеуіне қатысты қабылданған. Мырзағалиев басқарған Маңғыстау облысындағы ҚМГ еншілес компанияларының барлығы рентабельді емес деген айып тағылып отыр.

Атап айтқанда, «Өзенмұнайгаз» компаниясы 60 миллиард теңге субсидиялануы керек болды (ҚМГ ресми нұсқасы бойынша, МАЭК-тегі апат салдарынан электр энергиясының жоғалуынан болған шығын).

Бұл кадрлық шешімнің екінші маңызды себебі – ҚМГ мен мұнай кен орындарындағы стратегиялық инвесторлар арасындағы қақтығыс. Қазақстан Қашағанның операторы NCOC компаниясымен сотқа тартылғандықтан (және бұл сотта жеңіліп қалуы әбден мүмкін), жоғалған 138 миллиард доллар пайда үшін жауапкершілік «ҚазМұнайГаз» басшысына жүктелді.

ҚМГ басшысына үкіметтің көптеген талаптары да оның отставкасы туралы түпкілікті шешімге әсер етуі мүмкін еді.

Мағзұм Мырзағалиев 2022 жылы сол кездегі премьер-министр Әлихан Смайыловтан Қазақстандағы дизель отынының тапшылығы, 2023 жылы Атырау мұнай өңдеу зауытының жеткіліксіз тұрақты жұмысы үшін сөгіс алған болатын. 2024 жылдың басында аса шиеленіскен Атырау мұнай өңдеу зауытындағы жағдай биліктің «ҚазМұнайГаз» басшысының әрекетіне берген бағасына да әсер етуі мүмкін.

Мырзағалиевтің теріс «қылығына», дереккөздердің айтуынша, Маңғыстау облысындағы мұнайшылардың үздіксіз ереуілдері мен «Өзенмұнайгаз» төңірегіндегі жағдаймен де байланысты.  2023 жылы жүргізілген тексеру нәтижесінде ондаған заң бұзушылықтар анықталып, компанияның жоғары лауазымды қызметкерлеріне қарсы ашылған қылмыстық істер қозғалған. 

Ақпарат көздерінің хабарлауынша, Құрманғазы Есқазиев ҚМГ жаңа басқарма төрағасы Асхат Хасеновтің бірінші орынбасары болып тағайындалады. Бұл шешім әлі ресми түрде қабылданбаған, бірақ келісілген деген болжам бар. Мырзағалиев пен Есқазиевтің арасында жанжал болған. Есқазиев жуырда ғана жартысы ресейлік Лукойлға өткен «Қаламқас – Хазар Оперейтинг» ЖШС бас директоры қызметінен босатылды. Дереккөздердің айтуынша, бұл шешімге Мағзұм Мырзағалиев ықпал еткен.   Демек, ҚМГ басшылығындағы өзгерістер белгілі бір мағынада Есқазиевтің кек алуы.

Мырзағалиев отставкаға кеткеннен кейін Маңғыстау облысының әкімі болып тағайындалуы мүмкін деген қауесет тарады. Алайда Orda.kz ақпарат көздері бұл ақпаратты растамады. Олардың айтуынша, ҚМГ басшысының отставкаға кетуіне дәл Маңғыстау облысындағы экономикалық және әлеуметтік жағдайдың нашарлығы себеп болған.

«Қазір «ҚазМұнайГазда» саяси білімі бар топ-менеджерлердің орнына өндіріс қызметкерлері тағайындалғаны маңызды»,-  деп түйіндеді дереккөздердің бірі.