Мұнай, бензин және алкоголь дүкендері: Бозымбаевтар отбасының империясы қандай

Саяси Олимп аспанындағы Қанат Бозымбаевтың жұлдызы жарық. Ол 2022 жылы 11 маусымда жаңа қызметке ауысуына байланысты Алматы облысының әкімі қызметінен кетті. Араға екі ай салса да, Бозымбаевтың қайда жұмыс істейтіні туралы ақпарат БАҚ-та жоқ. Orda.kz редакциясы президенттің бұрынғы көмекшісі мен кейбір облыстардың бұрынғы басшысы туралы анықтап білді.

Қанат Бозымбаевтың мемлекеттік қызметтегі жолы 1994 жылы Алматы қаласы әкімінің көмекшісі қызметінен басталды. Ол 30 жылға жуық «KEGOC» АҚ-да да, үш жарым жылдан астам Энергетика министрі, Президенттің көмекшісі, Жамбыл, Павлодар, Алматы облыстарының әкімі қызметтерін де атқарды.

Дәл Қанат Бозымбаевтың тұсында Теңізде, Қашағанда және Қарашығанақта кеңейту жобалары басталды, Атырау, Павлодар және Шымкенттегі үш мұнай өңдеу зауытын жаңғырту аяқталды (2008 жылдан 2018 жылға дейін 10 жылға созылды) және Қазақстанның оңтүстігінен орталығына қарайтын Сарыарқа газ құбыры бірінші кезеңнің құрылысы аяқталды.

Қанат Бозымбаев мемлекеттік қызметке бизнестен келгенін, сондықтан ақша мәселесінде қиындық көрмейтінін үнемі айтып отыратын. Ол Павлодар облысының әкімі болып тұрған кезде оны сәнді костюмдері мен 3 мың долларлық Louis Vuitton сөмкесі үшін «стиль белгісі» деп атаған.

Бозымбаевтың айтуынша, ол костюмдерді «қарапайым қазақ тұлғасына» сәйкес сатып алады, ал аксессуарды Жамбыл облысын басқарған кезде сатып алған.

Зорлау оқиғасы және жақын арада әскерге кету

Қанат Бозымбаевтың мансабындағы өсу сырына қарағанда, Павлодар облысы әкімінің резиденциясында Х.Анфиса атты қызды зорлауына байланысты бопсалау әлі де бар. Оқиға 2014 жылы болған. Аймақтың экс-басшысының ұлы Дәурен Алдаберген куәгер болды. Тараптар татуласқаннан кейін қылмыстық іс тоқтатылды.

2015 жылдың басында «Версия» газетінің редакторы Ярослав Голышкин жәбірленушімен сұхбат жазды, онда ол Бозымбаевтың ұлы куәгер емес, зорлық-зомбылыққа қатысушы екенін мойындады. Осы видеомен Голышкин сол кездегі облыс басшысына барып, 500 мың доллар сұраған. Бірінші траншта экс-әкім 50 мың доллар аударды, екінші траншты аудару кезінде бопсалаушылар ұсталды.

Қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты төрт күдіктінің барлығына әртүрлі мерзімге үкім шығарды:

• Павлодар облысы әкімінің орынбасары Асқар Бахралинов 10 жылға бас бостандығынан айрылды;
• Ярослав Голышкин, «Версия» газетінің редакторы, 8 жылға қатаң режимдегі колонияға қамауға алынды;
• Полиция майоры Фархад Әлиясов 3,6 жылға бас бостандығынан айырылды;
• Жұмыссыз Нұржан Сүлейменов – 7 жылға бас бостандығына шектеу алды.

Бұл оқиға аяқталмай жатып-ақ, 2015 жылдың күзінде Дәурен Алдаберген әскерге шақырылды. Көпшілік Бозымбаев баласын өсектен құтқару үшін борышын өтеуге жіберді дегенді алға тартты.

Қанат Бозымбаевты немесе Қарасу көлін тазарту бойынша қылмыстық істі қаралау

2018 жылы Энергетика министрінің үш орынбасары бірден қамауға алынды: Анатолий Шкарупа, Ғани Сәдібеков және Бақытжан Жақсалиев. Біріншісі, тергеушілердің айтуынша, 2015-2017 жылдары Саран қаласының әкімі болып тұрғанда, жымқырумен айналысқан. Оған 215 млн теңгені иемденіп, жымқырды деген айып тағылды. Қарағандының Қазыбек би аудандық соты 2021 жылдың 26 ​​қаңтарында Анатолий Шкарупаны ақтады.

Ғани Сәдібеков пен Бақытжан Жақсалиев Қарасу көлін тазарту кезінде ақша жымқырды деп айыпталған болатын. Сәдібеков 1 млрд теңге бюджет ақшасын жымқырды, ал Жақсалиев мемлекетке 740 млн теңге шығын келтірді деген күдікке ілінді. Айта кетсек, күдіктілердің бірінің адвокаты Альмира Шайхин 2020 жылдың басында берген сұхбатында сот процесін экс-министр Қанат Бозымбаевтың беделін түсіру әрекетімен байланыстырды.

2021 жылдың 22 қазанында Нұр-Сұлтан қаласы Байқоңыр ауданының №2 соты Жақсалиев пен Сәдібековті кінәсіз деп тапты. Сондай-ақ, Жан Нұрбеков, Дәурен Дуанбек, Бекзат Қадырберлин, Серік Жұмалинов, Берден Жәркенов және Нұрлан Ғарифолла ақталды. Сондай-ақ, сот айыпталушылардың мүлкіне шектеудің күшін жойды.

Қанат Бозымбаев пен оның отбасының мүлкін табу өте қиын. Оның ұлы мен немере қарындасы әпкесінің мекенжайы арқылы мұнай кәсіпорындарына кіріп үлгерген. Зәуре Бозымбаеваның «Жетісу» шағын ауданында пәтері мен Алматыдағы Көшек батыр көшесінде үйі бар. Соңғы мекенжайда бірнеше компания тіркелген. Соның бірі Дәурен Алдабергендікі.

Қанат Бозымбаевтың ұлы Дәурен Алдабергеннің мұнай бизнесі

26 наурыз Orda.kz сайтының бас редакторы Гүлнар Бажкенова өзінің шолуында экс-президенттің күйеу баласы Тимур Құлыбаевтың мұнай компанияларын Қанат Бозымбаевқа қарасты кәсіпорындарға ауыстырғаны туралы инсайдерлік ақпаратпен бөлісті.

Айта кетсек, Қанат Бозымбаевтың ұлы автокөлік бензинін көтерме саудамен айналысатын екі компанияға иелік етеді. Екі ұйымды да белгілі бір Максим Таранов басқарады, екеуі де 2021 жылдың 9 шілдесінде тіркелген. Олар да сол мекенжайда орналасқан: Алматы қаласы, Көшек батыр көшесі, 38.

«Мұнай-газ саласында 12 жылдан астам жұмыс тәжірибесі. Кәсіби мансабын мұнайшы болып бастаған. Мұнай өнімдері мен газды экспорттаумен айналысады. Оның жанармай құю станцияларының ірі бөлшек сауда желісін басқару тәжірибесі бар. Ол Petro Synthesis компаниясында компания құрылғаннан бері жұмыс істейді» делінген компанияның сайтында Максим Таранов туралы. Бұл ретте кәсіпорынның құрылтайшысы туралы бір ауыз сөз айтылмаған.

Dostyk Marketing: бір жыл ішінде кәсіпорын 18 970 теңге салық төледі. Осыдан басқа кәсіпорын туралы қызықты ақпарат жоқ.

Екінші ұйым әлдеқайда маңызды бизнес табыстарымен мақтана алады. «LD Trading» ЖШС-нің жеке сайты бар. Ресми деректерге сүйенсек, кәсіпорын мұнай өнімдерін тікелей мұнай өңдеу және мұнай-химия зауыттарынан: Павлодар мұнай-химия зауытынан, Атырау мұнай өңдеу зауытынан және Шымкент мұнай өңдеу зауытынан алады.

Компания өнімдері:

• Бензин АИ-95
• Бензин АИ-92
• Жазғы дизельдік отын
• Реактивті отын
• Жанармай
• Битум
• Пештің тұрмыстық отыны
• Кокс
• Техникалық күкірт газы
• Вакуумдық бензин

«Зауыттан мұнай өнімдерін сатып алушының резервуар паркінің аумағына тасымалдау мұнай өнімдерінің сапалық сипаттамаларының сақталуына кепілдік беретін герметикалық цистерналарда жүзеге асырылады. Әрбір партияның көлеміне қарамастан, сапалы төлқұжаты бар» делінген ұйымның сайтында.

Бұл өте тиімді бизнес екенін ескеріңіз. Тек 2022 жылдың бірінші жартыжылдығында LD Trading 4,7 млрд теңге салық төледі.

Бозымбаевтың ұлы басқаратын компанияның клиенттері: «Газпром Нефть-Қазақстан» ЖШС, «Гелиос» ЖШС, «Пегас» жанармай құю станциялары желісі, «Костанайнефтепродукт» ЖШС, «Новая АЗС» ЖШС, «Ойл» ЖШС, «Премиум Трейд» және «ПетроПрайм» ЖШС.

Баталовтар отбасымен алкогольдік бизнес және мүлікті жалға беру

Бозымбаевтың ұлы «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы президиумының төрағасы Райымбек Баталовтың отбасымен бірлескен кәсіппен айналысады. «AlcoVito» ЖШС 2020 жылдың қыркүйек айының басында құрылған. Наиль Әнуарұлы Баталов директор болды, ол да Әнуар Райымбекұлы Баталов пен Дәурен Алдабергенмен бірге меншік иелерінің тізіміне енді. Кәсіпорын Алматы қаласы, Желтоқсан, 160 мекенжайында тіркелген.

Компания көтерме және бөлшек саудамен, оның ішінде алкогольдік өнімдермен, сондай-ақ үй-жайларды жалға берумен және қосалқы жалға берумен айналысады. Пайдалы кәсіп сияқты көрінеді, бірақ іс жүзінде кәсіпорын екі жылда 234 968 теңге ғана салық төлеген.

Алматыда аттас екі дүкен бар. Бірінші ALCOVITA Достық даңғылы, 46 мекенжайында, екіншісі «Esentai City» тұрғын үй кешенінде орналасқан.

Құрылтайшысы Дәурен Алдаберген жеке меншік жылжымайтын мүлікті жалға алып, басқаратын жалғыз компания бұл емес. «Кара-А» ЖШС заңды мекенжайы бойынша орналасқан: Алматы қаласы, Достық даңғылы 168/2. Ондағы директор Ғалымбек Әбділманов, ол да «Жамбыл ГЭС» ЖШС-н басқарады. Дәурен Алдаберген 2017 жылдың сәуірінде кәсіпорынның иесі атанды, оған дейін серіктестік Амантай Әбдірахмановқа тиесілі болған.

Компанияның елордада филиалы бар. Басшысы Ғалымбек Әбділмановтың Тәнзила апасы. Кәсіпорын Нұр-Сұлтан қаласында, Достық, 5/2 үй мекенжайында тіркелген. 2020 жылдың қараша айының ортасында Кара-А тіркеуге тыйым салды.

«Кара-А» өз иелеріне жақсы табыс әкеледі. Ағымдағы жылдың бірінші жартыжылдығында олар 5,9 млн теңге төлеуі тиіс.

Қанат Бозымбаевтың ұлы тағы бір Sirius Minerals кәсіпорнына иелік етеді. Компания 2021 жылдың қараша айының ортасында құрылды. Ұйым тізгінін президенттік кадрлық резервтің өкілі Абзал Ерболғанов алды. 2020 жылдың ақпанында «QazExpoCongress» ҰК» АҚ Экономика және бюджеттік жоспарлау департаментінің директоры болып тағайындалды, қазір ол жерде басқа адам бар. Компания көрме аяқталғаннан кейін ЭКСПО-2017 нысандарын пайдаланумен айналысады.

Атауына қарамастан, Sirius Minerals кең ауқымды өнімдерді көтерме сатушы болып табылады. Бірақ пайдамен бәрі өте күрделі, салық төлеу туралы ақпарат жоқ.

Жаңа үй, жаңа өмір: Бозымбаевтың ұлы Алматының жоғарғы бөлігінде жер теліміне иелік етеді

2017 жылдың қаңтарында Дәурен Алдаберген жылжымайтын мүлікке ие болды. Ол Алматының Медеу ауданында Тәттімбет көшесінің бойында, Тереңқұр мен Кіші Алматы өзенінің жағалауынан үй сатып алған.

Былтыр Қанат Бозымбаевтың ұлы 10 гектар жерге жаңа ғимарат салу үшін бір қабатты жеке үйді бұзуға шешім қабылдады.

Бір жыл ішінде алдыңғы үй бұзылып, бірнеше ағаш қалды. Алаң тегістеліп, келесі нысанның құрылысына дайындалды. Жердің айналасы - бір кіреберісі бар биік дуал.

Үйдің құрылысы аяқталғаннан кейін терезелер қаланың, таулардың, жағалаудың және денсаулық жолының сауықтыру жолының әдемі көрінісін ұсынады.

Orda.kz редакциясы шенеуніктердің бизнес империяларының құрылымының жай-жапсарын ашуды жалғастыруда.