«ҚазМұнайГаз» Болгарияның ресейлік «Лукойл» компаниясына тиесілі мұнай өңдеу зауытын сатып алуға қатысады

«ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы бұрынғысынша Болгарияның Бургас қаласындағы ресейлік «Лукойл» компаниясына тиесілі мұнай өңдеу зауытын сатып ала алады. Бұған дейін шетелдік БАҚ ҚМГ кәсіпорынды сатып алуға үміткерлер тізімінен шығып қалғанын жазған, деп хабарлайды Orda.kz.

BNN Bloomberg агенттігінің екі жеке дереккөзіне сілтеме жасап хабарлауынша, ҚМГ Бургастағы мұнай өңдеу зауытын сатып алу үшін тендер өткізуде. Зауыттың негізгі акционері Litasco SA қазірдің өзінде әлеуетті сатып алушылардан, соның ішінде «ҚазМұнайГаз» компаниясынан бірнеше ұсыныстар алған. Келіссөздер жабық есік жағдайында өтіп жатыр.

Басылымның мәліметінше, ҚМГ Vitol тобымен (қазақ мұнайының монополист трейдері) келісімді қаржыландыруға келісіп отыр. Егер сатып алу орын алса, активті беру процесі шамамен бір айға созылуы мүмкін. Транзакцияның алдын ала сомасы шамамен миллиард долларды құрайды.

Болгариялық мұнай өңдеу зауытын «ҚазМұнайГазға» сату шарттарының бірі Bloomberg дереккөзінің айтуынша, Ресейге ақша аударудың қажеті жоқ. Сонымен қатар, ҚМГ де, Лукойл да, Болгарияның Энергетика министрлігі де шетелдік басылымға ықтимал транзакцияға қатысты ешқандай түсініктеме берген жоқ.

Қаржы сарапшысы Джонатан Лэмб «ҚазМұнайГаздың» Бургас мұнай өңдеу зауытын сатып алуы ұлттық компания үшін тиімді болар еді, өйткені болгариялық зауыттан Қазақстандағы кәсіпорындар үшін белгіленген өндірістік квоталарды орындау талап етілмейді деп санайды. Сонымен қатар, бұл сатып алу Еуропадағы ҚМГ-ға тиесілі қуаттылықты екі есеге арттырады. Оның үстіне миллиард доллардың бағасы өте төмен көрінеді.

Ресей Украинаға басып кіргеннен кейін Еуропа елдері ресейлік мұнайды сатып алудан бас тартты және Қазақстаннан шикізат импортын көбейтті: олар қазір КҚК құбыры арқылы жеткізілетін мұнайдың 80%-ға жуығын сатып алады. Болгария 2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап ресейлік мұнайды импорттауға тыйым салды, содан кейін Қазақстанның көмірсутегін жеткізушілер арасындағы үлесі 40%-ға дейін өсті. Лукойл «кәсіпорынға қатысты кемсітетін заңдар мен әділетсіз, саяси астарлы шешімдерге» сілтеме жасай отырып, Бургас мұнай өңдеу зауытын сатуды жоспарлай бастады.

Өткен қарашада Financial Times газеті «ҚазМұнайГаздың» Бургастағы мұнай өңдеу зауытын сатып алуға үміткерлер тізімінен шығып кеткенін жазған. Басылым Лукойл зауытты Катар мен Ұлыбритания инвесторларының қатысуымен халықаралық консорциумға сатады деп мәлімдеген. Бірнеше сағаттан кейін Литаско бұл ақпаратты жоққа шығарды.