«Қазатомөнеркәсіп» Инкай кен орнында уран өндіруді тоқтатып, канадалықтардың көңілін қалдырды

Қазақстандағы ең ірі уран кен орындарының бірінде өндіріс тоқтатылғаннан кейін «Қазатомөнеркәсіп» бұл «жағдай» болашақ жеткізілімдерге әсер етпейді деп сендірді. Cameco акционері «әлеуетті операциялық және қаржылық салдарлар» туралы айтады, деп хабарлайды Orda.kz.

«Қазатомөнеркәсіп» ұлттық ядролық компаниясы кеше Созақ ауданындағы «Инкай» БК ЖШС игеріп жатқан «Инкай» кен орнының №1 учаскесінде 2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап уран өндіруді уақытша тоқтатқанын хабарлады.

«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Кодексіне сәйкес, кен орнын игерудің бекітілген жобасы болған жағдайда ғана өндірістік жұмыстар жүргізілуі мүмкін.

«Алайда, 2024 жылғы 30 желтоқсандағы жағдай бойынша «Инкай» БК» ЖШС талап етілетін құжаттаманың уақтылы ұсынылуын қамтамасыз етпей, Қазақстан Республикасының құзырлы органдарынан қажетті келісім алмаған. Осыған байланысты қолданыстағы заңнаманы сақтау мақсатында «Инкай» БК» ЖШС кен орнындағы өндірісті уақытша тоқтатып отыр» делінген хабарламада.

«Инкай» БК барлық қажетті құжаттарды алдағы екі апта ішінде ҚР Энергетика министрлігіне береді, содан кейін жағдай реттеледі деп күтілуде.

«Компанияның бағалауы бойынша, бұл жағдай «Қазатомөнеркәсіптің» 2025 жылға арналған өндірістік жоспарына айтарлықтай әсер етпейді. Компания барлық тұтынушылар алдындағы келісім-шарттық міндеттемелерін сақтайды және 2025 жылға дейін уранды толық көлемде уақтылы жеткізуді қамтамасыз ету үшін жеткілікті қорларға ие» деп атап өтті ұлттық атомдық компания. 

«Қазатомөнеркәсіп» «Инкай» БК акцияларының 60 пайызына, қалған 40 пайызы әлемдегі жетекші ядролық отын өндіруші канадалық Cameco компаниясына тиесілі.

Инкай кен орны Cameco-ның Қазақстандағы ең ірі уран активтерінің бірі болып қала береді. Компания уран өндіруді уақытша тоқтату жағдайына қатысты да мәлімдеме жасады.

«Біз бұл күтпеген тоқтата тұруға наразы болып, таң қалдық және мұның қалай болғанын, 2025 және 2026 жылдардағы ықтимал операциялық және қаржылық әсерлерін (болашақ дивидендтерді қоса алғанда) және Camecoның «Қазатомөнеркәсіпке» және «Инкай» бірлескен кәсіпорнына көмектесіп, өндірісті қалпына келтіру үшін не істей алатынына қатысты қосымша түсініктеме іздейтін боламыз» деп жазды компания хабарламасында.

Экономист Рахымбек Әбдірахманов өзінің телеграм-каналында Инкай кен орнындағы уран өндірісінің тоқтатылуы туралы тағы бір нұсқаны жариялады.

«Росатом» қазақстандық бірлескен уран кәсіпорындарының ірі қатысушысы. «Росатомның» еншілес ұйымы «Uranium One Group» бірлескен кәсіпорындағы қордың 58 пайызын құрайды, бұл Қазақстандағы шетелдік қатысушыларға тиесілі – 154 мың тонна. Оған ең жақын бәсекелес канадалық Cameco (49,5 мың тонна) болуы мүмкін. Соңғы кезде канадалық компания Ресейді айналып өтіп, уранды жеткізу бағытын өзгертті, сондай-ақ Ресейде өндіруге қажетті материалдарды сатып алудан бас тартты. Cameco бұның өндіріс пен жеткізу уақытында үлкен қиындықтар тудырғанын мойындады» деп жазды басылым. 

Түркістан облысының Созақ ауданында орналасқан Инкай кен орны Қазақстандағы негізгі уран кен орындарының бірі.