Қазақстанның жаңа конституциясына дауыс беру басталды, референдумға дайындыққа 70 мың адам қатысты

Қазақстанның жаңа конституциясы бойынша 15 наурызда өтетін референдумды дайындау және өткізу жұмыстарына 70 мыңнан астам адам тартылған. Бұл туралы республиканың Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Нұрлан Әбдіров мәлімдеді, деп хабарлайды Orda.kz.      

«Бұл науқанда 71 мың комиссия мүшесі жұмысқа тартылды. Олар дауыс беруге байланысты қызметті қамтамасыз етеді», – деді Әбдіров ОСК-да ТМД Парламентаралық ассамблеясы желісі бойынша келген халықаралық бақылаушылармен кездесу кезінде. 

Оның айтуынша, елдегі дауыс беру құқығына ие азаматтардың жалпы саны – 12 461 796 адам. Барлығы 10 401 сайлау учаскесі ашылады. Учаскелер сағат 07:00-де ашылып, 20:00-де жабылады, содан кейін дауыстарды санау басталады.

92 арнайы учаске сағат 06:00-де ашылады. Мұндай учаскелердің қатарында әскери бөлімдер, әскери академиялар, соттар, демалыс үйлері, санаторийлер, ауруханалар, сондай-ақ тергеу изоляторлары бар.

Жергілікті атқарушы органдар барлық учаскелердің материалдық-техникалық жабдықталуын қамтамасыз етеді. Учаскелік комиссия мүшелері оқытудан өткен. ОСК-ның барлық жеті мүшесі елдің 20 өңірінің бәріне барып, учаскелердің толық материалдық-техникалық қамтамасыз етілуін тексеріп, қызметкерлерді тестілеуден өткізген.

500 журналист пен бақылаушы онлайн форматта оқытудан өтті.

«Бұл референдумдағы жаңалықтарының бірі – ерекше қажеттіліктері бар қазақстандықтар үшін қазақ және орыс тілдерінде конституцияның аудио нұсқасының дайындалуы.  Сайлау учаскелері негізгі заңмен аудио форматта танысуға болатын кабиналармен жабдықталған», – деп атап өтті Әбдіров. 

Референдумды 11 халықаралық ұйымның өкілдері және 359 халықаралық бақылаушы қадағалайды. Сондай-ақ 15 елдің орталық сайлау органдары атынан келген миссиялар қатысады.

Қазақстанның жаңа конституциясы жобасы қолданыстағы негізгі заңға елеулі өзгерістер енгізуді көздейді. Негізгі жаңашылдықтардың қатарында бір палаталы парламентке (Құрылтайға) көшу, вице-президент лауазымын енгізу және президент жанынан Халық кеңесін құру бар.

Құжатта ұлттық құқықтың халықаралық құқықтан үстемдігін бекітуді қоса алғанда, бірнеше жаңа норма да қарастырылған.

15 наурызға дейін ақпараттандыру байланыс операторларының SMS-хабарламалары, сондай-ақ eGov mobile мобильдік қосымшасы және республикалық референдум туралы толық ақпаратты қамтитын екінші деңгейдегі банктердің мобильдік қосымшалары арқылы PUSH-хабарламалар арқылы таратылды.

Бұдан басқа, Қазақстан Республикасының азаматтары республикалық референдумда дауыс беруге арналған өз учаскесін мынадай тәсілдермен таба алады:

1. ОСК сайтында көрсетілген QR-кодты сканерлеп, азаматтар сайттың арнайы бөліміне өтіп, ЖСН енгізе отырып, референдумда дауыс беру үшін өз учаскесін белгілей алады.

2. Сонымен қатар ЖСН енгізу арқылы дауыс беру үшін өз учаскеңізді мына сілтемелер бойынша білуге болады:

• https://www.gov.kz/referendum?lang=kk 
•  https://referendum2026.gov.kz/kk
• https://referendum.gov.kz/kk

3. Референдумға қатысушыларға кеңес беру үшін Call-орталықтар жұмыс істейді. Call-орталықтар туралы ақпарат әкімдіктердің ресми интернет-ресурстарында орналастырылған.

4. Егер референдумға қатысушы дауыс беру күнi өзiнiң тiркелген жерiнен тыс жерде болған жағдайда, оның есептен шығару куәлiгiн алуға және дауыс беруге құқығы бар. Есептен шығару куәліктерін беру 2026 жылғы 14 наурыз сағат 18:00-ге дейін жүзеге асырылды. Куәлікті алу тәртібімен мына сілтеме бойынша танысуға болады:

• https://www.election.gov.kz/kaz/news/releases/index.php?ID=10014.

Еске салсақ, қолданыстағы конституция 1995 жылы қабылданған, ал оған соңғы рет өзгерістер енгізу жөніндегі референдум 2022 жылы өткен.

Оқи отырыңыз:

• Тоқаев қолданыстағы Конституцияны сынамауға шақырды
• Құрылтай: Депутаттарға қойылатын талаптар қандай болады
• Еліміздегі жаңа лауазым: Вице-президенттің өкілеттік ауқымы айқындалады
• Ата заңға Халық Кеңесіне арналған жеке бөлім енгізу ұсынылды