Қазақстандағы жемқорлық: ірі мұнай трейдері Vitol тергелуде

Қазақстан мұнайының монополиялық трейдері Vitol Group компаниясы кезекті жемқорлық дауына ілікті. Голландия прокуратурасы компанияға қатысты Қазақстандағы жемқорлық фактілері бойынша тергеу бастады, деп хабарлайды Orda.kz.

Bloomberg агенттігінің хабарлауынша, Vitol ресми өкілі голландиялық прокурорлардың Қазақстанда болған «компанияның кейбір бұрынғы әрекеттеріне» қызығушылық танытқанын растады. Ол Vitol тергеумен ынтымақтасады деп уәде берді.

Нидерланд прокуратурасы егжей-тегжейлі түсініктеме беруден бас тартып, тек тергеу фактісін растады, деп жазады Reuters. Дегенмен, Follow the Money тергеу жобасы істің Қазақстандағы болжамды сыбайлас жемқорлық фактілерімен тікелей байланысты екенін сенімді түрде мәлімдейді. Компанияның өзі «Ақшаны қадағалау» ақпараты «толығымен дұрыс емес» екенін айтты, бірақ егжей-тегжейін ашпады.

Мұнай саудасымен айналысатын ірі компаниялардың бірі Vitol Қазақстанда көп жылдар бойы жұмыс істейді және шын мәнінде отандық мұнайды сатуға монополияға айналды.

Vitol-ға қатысты тергеу Нидерландыда компания АҚШ-тағы жанжалға қалғаннан кейін көп ұзамай ашылды. Осы аптада бұрынғы Vitol трейдері Хавьер Агилар Мексика мен Эквадор шенеуніктеріне пара бергені үшін кінәсін мойындады. 2020 жылы АҚШ Әділет министрлігі үш елде пара алу ісі бойынша компаниядан 160 миллион доллар өндірді.

Follow the Money Vitol тергеуін Vitol мен оның қазақстандық мердігері арасындағы 2018 жылы орын алған күдікті транзакциялармен байланыстырады.

Бұл іс Голландия прокурорлары жер түбін тереңдету, мелиорациялау және жасанды аралдар салумен айналысатын теңіз мердігері Ван Оордқа қарсы тергеу жүргізіп жатқан іске өте ұқсас. Ол іс Қазақстандағы ықтимал сыбайлас жемқорлық фактісімен де байланысты.

Витолға қарсы қандай заңды талаптар бар және Қазақстанның оған қандай қатысы бар екенін 2024 жылдың басында толығырақ айтқанбыз.