Қазақстан үлескерлік құрылыстағы көлеңкелі нарықпен қалай күресіп жатыр

Қазақстандық тұрғын үй компаниясы үлескерлік тұрғын үй құрылысының «көлеңкелі» нарығымен күресудің жаңа тәсілін ұсынды. Kazreestrдің жаңа нұсқасы әзірлеушілер назарына ұсынылды, деп хабарлайды Orda.kz.

Зерттеу нәтижесі бойынша Қазақстандағы үлескерлік тұрғын үйлердің 68 пайызы заңсыз жолмен сатылған. Құрылыс салушылар жосықсыз брондауға, бөліп төлеуге, алдын ала сатып алуға жол беріп,  сатып алу келісім-шарттарын тіркеусіз жасаған.

Соның салдарынан пәтерлер екі реттен сатылған немесе  ұзақ мерзімді құрылыс тізімінде тұрған алданған үлескерлердің саны арта түскен. Енді осындай тәуекелдерден қорғау үшін жаңартылған «Қазреестр 2.0» ақпараттық жүйесі құрылды.

«Біз жүйе ішінде тікелей электронды шарттар жасасу және тіркеу қызметін жасап, енгіздік. Бұл, біріншіден, үлескерлік сатып алу келісім-шарттарын бұрмалау қаупін азайтса, екіншіден, тіркеу уақытын үш күннен бірнеше сағатқа дейін қысқартады», - дейді «ҚЖК» АҚ департаментінің директоры Ернар Әбітаев.  

Көптеген құрылыс салушыларға жаңа механизм ұнады, өйткені бұл процедура оларға тұрғын үй сатып алу мәселелерін шешуге мүмкіндік береді.

Отырыста басқа мәселелермен қатар, ортақ тұрғын үй құрылысы нарығын жақсарту шаралары және негізгі проблемалар, соның ішінде құрылыс компаниялары қызметіне әкімдік тарапынан бақылаудың әлсіздігі және сатып алушылардың құқықтық сауатсыздығы талқыланды.

«Адамдар үлескерлік құрылысқа қатысудан қорқады, сондықтан олар көбінесе қайталама нарықтан сатып алады. Дегенмен үлескерлік құрылыс әлі де 30% арзан. Себебі мемлекет кепілдігімен адам міндетті түрде пәтер алатынына сенімді болады. Бұл өте күшті механизм», – дейді Қазақстан құрылысшылар одағы төрағасының орынбасары Жанна Бектемірова.

Айта кетейік, заңға сәйкес құрылыс салушылар бір оператордың («Қазақстандық тұрғын үй компаниясы») кепілдігі болған жағдайда және әкімдіктің рұқсатымен ғана үлескерлердің қаражатын тартуға құқылы.