Қазақстан шенеуніктері сауатсыз әрі ынтасыз болып шықты

Қазақстандағы мемлекеттік қызметкерлердің кәсіби дайындық сапасы, мансаптық өсу мен сауаты және жұмысқа деген ынтасында көптеген мәселелер бары анықталды.

Бұл туралы Orda.kzхабарлады.

Американдық Джордж Вашингтон университетінің Еуропа, Ресей және Еуразия зерттеулері институтының ғылыми қызметкері Бақытгүл Жүнісова The Diplomat басылымына жазған мақаласында Қазақстан шенеуніктерінің қызметке деген дайындығы мен мотивациясының төмен екендігін жазды. 

Ол мемлекеттік қызметкерлердің кәсіби өсуге кедергі келтіретін бірқатар факторларды атап өтті. Жалақының төмендігі, оқу мүмкіндіктерінің жоқтығы. Сонымен қатар, мансаптық келешегінің анық еместігіне және сұраныстың жоқтығына шағымданатынын атап өтті. Сондай-ақ, шенеуніктердің оқыту бағдарламалары олардың нақты жұмысымен байланыс таппайтыны әрі тиімсіз екен айтты.

Зерттеуші 556 қазақстандық шенеунік арасында сауалнама жүргізіп, мемлекеттік қызметкерлердің көпшілігі біліктілік арттыру бағдарламсының сапасына жоғары баға бермейтінін анықтады. Респонденттердің 57,5%-ы бұл көрсеткішке 3 деген бағамен бағалады. Мемлекеттік қызметкерлердің ынтасы нашар және өздерінің мансаптық келешегіне сенбейді. Респонденттердің 14,6%-ы оларға толық қанағаттанбайтынын, тағы 50,2%-ы ішінара ғана қанағаттанғанын айтты.

«Бұл мотивацияны төмендетіп қана қоймайды, сонымен қатар мемлекеттік басқарудың жалпы тиімділігіне теріс әсер етеді. Өйткені нашар дайындалған немесе өз мансабына сенбейтін қызметкерлер өз лауазымына лайық болмайды», — деді Жүнісова. 

Қазақ шенеуніктеріне не мотвация бола алады? Ақша. Сауалнамаға қатысқан мемлекеттік қызметшілердің 45,5%-ы негізгі ынталандырушы фактор ретінде жалақы мен әлеуметтік төлемдерді атады. Қазір мемлекеттік қызметтегі жалақы коммерциялық секторға қарағанда әлдеқайда қарапайым (Бұл жерде мемлекеттік органдарда басшы қызметтерді атқаратындар туралы емес, халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметкерлері сияқты қарапайым мемлекеттік қызметкерлер туралы айтылып отыр). Шенеуніктерді ынталандыратын тағы бір фактор - жақсы оқытуға, әсіресе шетелде білім беру курстары мен бағдарламаларына қол жеткізу.

Бақытгүл Жүнісованың айтуынша, егер Қазақстанда шенеуніктерді оқыту мен оқыту мәселесі шешілсе, сондай-ақ құрылымдық мотивация жүйесі құрылса, елдегі мемлекеттік қызметтердің сапасы айтарлықтай артады.

«Мемлекеттік қызмет саласындағы реформалар мемлекеттік қызмет көрсету сапасын арттырып қана қоймай, халықтың мемлекеттік институттарға деген сенімін арттырады», — деп түйіндеді зерттеуші.