Қарақалпақстанда саяси қылмыс көбейді: Айыпталушыларға үкім шықты

Өзбекстанның құрамындағы Қарақалпақстан Республикасының соттарында 2025 жылдың екінші жартысында 13 жаңа қылмыстық іс қозғалды. Солардың көбі интернетте «қоғамдық қауіпсіздікке қатер төндіретін материалдарды» таратуға байланысты. Бұл қылмыстар көбіне 2022 жылғы оқиғаларда түсірілген бейнематериалдарға қатысты, деп хабарлайды Orda.kz.

Қарақалпақстан Республикасының соттарында 2025 жылы жаз айларында саяси істер көп қаралып кетті. Қарақалпақстанның түрлі аймақтарында, соның ішінде Нүкіс, Кегейлі, Қонлыққұл, Мойнақ, Тахиаташ, Тақтакөпір және Чимбай аудандарында бірнеше адамға сот үкімі шықты. Барлық істің негізінде, интернетте тараған сепаратистік материалдарға қатысты  айыптаулар қаралды. Қазіргі уақытта сотта қаралып жатқан істердің кейбірі аяқталмаған.

2023 жылдың шілде айында, Кегейлі аудандық соты 27 жастағы Дастан Ұзақовты айыптады. Ол Instagram парақшасында Тәжімұратовтың сепаратистік сөздеріне байланысты 8 бейнеролик жариялағаны үшін сотталды. Ұзақовтың айтуынша, ол бұл роликтерді тек лайк жинау мақсатында жариялаған. Бірақ ол бұл әрекетінің заң бұзушылық екенін білмеген. Сот оны айыпты деп тауып, 5 жылға шартты түрде бас бостандығынан айыру туралы үкім шығарды.

29 шілде күні Нүкіс қалалық соты тағы бір «сепаратизм» ісі бойынша үкім шығарды. Бұл іс 19 жастағы медициналық колледж студенті Нуратдин Калбаевқа қатысты іс қозғалды. Ол Tik-Tok-та мемлекеттік саясатқа қарсы бейнежазбалар жариялап, өз пікірін білдірген. Сот оған 1 жыл 10 айға бостандығын шектеу шарасын қолдана отырып, әлеуметтік желілерде белсенді болуға, интернет пайдалануға тыйым салды. Оның телефоны тәркіленді.

Қарақалпақстан Республикасында соңғы айларда саяси қылмыс бойынша сот істері көбейіп кетті. Бұл аймақтағы қоғамдық қауіпсіздікке қатер төндіретін материалдарды таратқан азаматтарға қатысты үкімдер шығып жатыр. 

Айта кетейік, 1993 жылы 9 қаңтарда Қарақалпақстан Республикасы мен Өзбекстан Республикасы басшылары арасында «Қарақалпақстан Республикасының Өзбекстан Республикасына кіруі туралы» мемлекетаралық келісімге қол қойылды. Келісімшарттың мерзімі 20 жыл деп белгіленді. Сол жылы ел өзінің Конституциясын, Елтаңбасын, Әнұранын, Туын қабылдады. Ал республика басшысы болып Қарақалпақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің (кейінірек Жоғарғы Кеңес) төрағасы тағайындалды.

Еске сала кетсек, 2022 жылы 1 шілдеде Қарақалпақстанда толқулар басталды. Конституцияның жаңа редакциясында Қарақалпақстанның егемендік мәртебесін алып тастау және соның нәтижесінде республика құрамынан шығу құқығын алып тастау туралы шешім қабылданғандықтан сол жылы жиі көтерілістер болған еді.