Ирактағы әуе шабуылдарының ықтимал себептері

«Израильдің құпия базалары» Америка консулдығымен бірге Ирактың Эрбил қаласын атқылап, Иран армиясын жоймақ болды.

Алдыңғы түнде Иракқа қарай оншақты зымыран  атқылаған Иран армиясының мақсаты «израильдік құпия базаларды» жою болуы мүмкін еді. Кем дегенде, бұл туралы Иранның мемлекеттік телеарнасының тілшісі Reuters агенттігіне берген сұхбатында айтты.

Америка елшілігі орналасқан Ирактың Эрбил қаласын атқылау жексенбі, 13 наурызға қараған түні болды. Сыртқы істер министрлігі маңында шамамен 12 зымыран құлады. Иран билігі әзірге ешқандай ресми мәлімдеме жасаған жоқ. Ал АҚШ әкімшілігі шабуыл салдарынан ешкім зардап шекпеген деп сендірді.

Бұл арада Ресейдің Иранның ядролық келісіміне қол қоюды уақытша тоқтатқаны бір күн бұрын белгілі болды. Ол өткен аптаның соңында болуы керек еді, деп жазады Politico дипломатиялық дереккөздерге сілтеме жасап.

Ресей Федерациясында қол қоюдың тоқтатылуына Иран тарапынан кепілдіктің жоқтығы себеп болды. Басылымның мәлімдеуінше, Ресей келісімге кепілдіктерді енгізуді талап етіп отыр, оған сәйкес Иранмен болашақта кез келген ресейлік бизнес Еуроодақ пен АҚШ санкцияларынан босатылады.

Сарапшылардың пайымдауынша, Ресей қазіргі санкциялар жағдайында бұл мәміледе жеңілген тарап болып қала береді. Сонымен қатар, Иран әлемдік нарыққа мұнай жеткізу көлемін күрт арттырып, жалпы алғанда, АҚШ-қа дәл осындай мұнай жеткізу арқылы елдің экономикалық құрамдас бөлігін жақсарта алады.

 «Мәміленің орындалуы үшін Мәскеу көп нәрсені істеп жатыр, бірақ оның орнына ештеңе алмайды. Яғни, Батыс компаниялары Иран нарығына артықшылықпен қол жеткізеді, Ресей үшін бұл мағынасыз», - деп түсіндірді  РҒА Таяу Шығысты зерттеу орталығының аға ғылыми қызметкері  Николай Сурков «Газете.Ru» басылымына.

Ал, сарапшылардың пікірінше, Иран артық байытылған уранды экспорттайтын, оны табиғи уранға айырбастайтын және Ислам Республикасымен бірге өзінің  «Фордо»  атом электр стансасын зерттеу нысанына айналдыратын басқа ел таба алады. Бұл рөлге ықтимал үміткерлер қатарында Қазақстанның да аты аталған. Алайда, бұл тағы да белгісіз бастапқы келіссөздер ұзақ мерзімді келіссөздер дейді.