Ердоған сайлауда жеңілсе, биліктен кетуге дайын

Бүгін, 14 мамырда Түркияда президенттік және парламенттік сайлауы өтіп жатыр, Ердоған жеңілсе даусыз кететінін мәлімдеген болатын.

Түркиядағы сайлау үшін 14 мамыр күні кездейсоқ таңдалған жоқ. Бастапқыда барлығы 18 маусымда өтуі керек еді, бірақ Ердоған бұл күнді кейінге шегерді. 14 мамырды президент кездейсоқ таңдаған жоқ: дәл осы күні 1950 жылы Түркияда алғашқы демократиялық сайлау өтті. Одан кейін биліктегі Республикалық халық партиясы (РХП) жеңіліске ұшырады. Ал, сарапшылардың пікірінше, Ердоған да қазір  дәл осындай нәтиж күтіп отыр.

Алайда 69 жастағы Режеп Тайып Ердоған бұл сайлауда жеңілсе, ешқандай дау-дамайсыз және нәтижеге дауласпай кететініне сендірді.

Түркияның 69 жастағы қазіргі президенті сайлаудың кез келген нәтижесін қабылдайтынын айтып,  «дауыс беру нәтижесін құрметтемейтін адам ұлтты сыйламайды» деп есептейтінін мәлімдеді.

Айта кетейік, Ердоған 2014 жылдан бері мемлекет басшысы болып келеді, Әділет және даму партиясын басқарады және оңшыл Республикалық альянс атынан үміткер.

Дегенмен кейбір оппозиция мүшелері парламент шешімінсіз сайлау күнін кейінге шегеру заңсыз екенін айтып жатыр, бірақ сайлауға қатысудан бас тартқан жоқ. Reuters атап өткендей, Ердоғанның басты қарсыласы 74 жастағы Кемал Киличдароглу қазірдің өзінде зор мәлімдемелер жасап жатыр, бұл да назар аудартады. Ол өткен жұмада ол өз партиясының Ресейдің сайлауға араласып жатқанына нақты дәлелдері бар екенін айтты. Ол  мұны интернеттегі кейбір басылымдар арылы жариялады.

«Егер бізде нақты дәлел болмаса, мен твиттер жазбас едім», - деді ол басылымға және оның жақтастары бұл мәселе бойынша Ресей елшілігіне хабарласпағанын айтты.

Дегенмен, Киличдароглу өз  жеңісінен кейін де Мәскеумен жақсы қарым-қатынасты жалғастыруды жоспарлап отыр. Айтпақшы, қазіргі президенттің қарсыласы қазірдің өзінде өзін Түркияның болашақ президенті санайды.

«Менің президент болып сайланатыным белгілі болғандықтан, біз қазірдің өзінде ел ішінде де, сыртында да жеңілдік көріп отырмыз», - деді Кылычдароғлу валюта нарықтары оның одағын дұрыс саясатпен басқаратынына сендірді.

РИАМО мәліметінше, бірнеше күн бұрын президенттікке төрт үміткер болған. Бұл қазіргі президент Ердоғанның өзі, басты қарсыласы Кылычдароғлу. Төрт оңшыл партияның коалициясы президенттікке ұсынған Синан Оганды да халық  аз біледі. Ал өзін жарыстан алып тастаған Мухаррем Инже 2021 жылы өзі құрған «Отан» партиясының жетекшісі. Оған қарсы жала жабу науқаны оның жарыстан кетуге мәжбүр еткен сияқты. Сарапшылардың айтуынша, Инже 2018 жылғы президенттік сайлауда Ердоғанның 30 пайыздан астам дауыс жинаған басты қарсыласы, сондай-ақ Кемал Кылычдароглының  көшбасшылығы үшін басты қарсыласы (Мухаррем 2014, 2018 жылдары партия ішілік дауыс беруде екі рет жеңілген) ретінде белгілі.

Саяси зерттеулер институтының директоры Сергей Марков президент сайлауындағы оқиғалардың дамуының ықтимал болжамдарды атап өтті:

«Менің ойымша, Ердоған президенттік сайлауда жеңіске жетіп, бірақ парламенттік сайлауда жеңілетін сияқты. Оның үстіне 14 мамырда өтетін президент сайлауы екінші турда жеңіске жетсе, парламенттік сайлау бірден жеңіледі. Ол президенттік сайлаудың екінші турында жеңіске жеткенімен, Ердоғанға қарсы Майдан сияқты нәрсе басталады. Бірақ Ердоған бұл Майданды басып жатыр».

 Көптеген сарапшылардың пікірінше, қазіргі шындықта әртүрлі нұсқалары болуы  мүмкін және «бәрі теңгерімде тұр». Халықтың пікірі елдегі өткен жер сілкіністеріне және олардың салдарына айтарлықтай тәуелді болатыны атап өтілді.