Еліміздегі ҰҚК тергеу изоляторының ішкі тәртібі өзгереді

Қазақстанда ұлттық қауіпсіздік органдарының тергеу изоляторларының ішкі тәртібін өзгерту жоспарланып жатыр, деп хабарлайды Orda.kz.

«Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздік органдары тергеу изоляторларының ішкі тәртіп ережелері (...): келесі мазмұндағы 1-1-тармақпен толықтырылсын: «1-1. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) бейнеконференцияларды өткізуге арналған техникалық құралдар – ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымдарды пайдалана отырып, аудио және бейне ақпаратпен алмасу мүмкіндігі бар нақты уақыт режимінде онлайн отырыстарды, конференцияларды және сессияларды өткізуге арналған техникалық құралдар; 2) цензура – ​​хат-хабарларды жөнелту немесе жеткізу туралы шешім қабылдау мақсатында тергеу изоляторы әкімшілігінің күдіктілер мен айыпталушылардың хат-хабарларын алдын ала тексеру» деп жызылған Ұлттық қауіпсіздік комитетінің (ҰҚК) бұйрығы жобасында.

Бұйрықта күдіктілер мен айыпталушылардың хат алмасуы қылмыстық істі жүргізетін адамның немесе органның рұқсатымен тек тергеу изоляторының әкімшілігі арқылы олардың есебінен жүзеге асырылады және прокурор мен сотқа жолданған хаттарды қоспағанда цензураға жатады деген тармақ цензураға қатысты редакцияда кеңейтілмек.

«Күдіктілер мен айыпталушылар тергеу изоляторына түскеннен кейін хат алмасуға рұқсат алу үшін қылмыстық істі жүргізетін тұлғаға немесе органға арыз жазып, оны тергеу изоляторы әкімшілігінің өкіліне береді. Тергеу изоляторының әкімшілігі келіп түскен арызды бір тәулік ішінде қылмыстық істі басқаратын адамға немесе органға жолдайды. Тергеу изоляторының әкімшілігі күдіктілер мен айыпталушылардан хат-хабарларды алғаннан кейін үш сағат ішінде хат-хабарлардың толықтығы мен жан-жақты болуына кедергі келтіруі мүмкін ақпаратты анықтау үшін цензура жүргізеді және қылмыстық істі тергеудің объективтілігі немесе қылмыстық құқық бұзушылық жасауға жәрдемдесу, жеке және заңды тұлғалардың заңды құқықтары мен мүдделерін бұзу, жасырын жазбаша, кодтық тәртіпте, басқа конвенцияларды немесе күдіктілер мен айыпталушыларға тән, мемлекеттік құпияларды немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны қамтитын сөздік қорды пайдалана отырып, сондай-ақ ішкі тәртіп ережелері, тергеу изоляторында ұстау режимі және тергеу изоляторы қызметкерлерінің деректерін жария ететін шектеулі таратылатын ақпарат» деп жазылған қосымшада.

Сондай-ақ бұйрық мынадай редакцияда жазылуы мүмкін: «Ішкі тәртіп ережелері, тергеу изоляторында ұстау режимі туралы шектеулі мәліметтері бар және тергеу изоляторы қызметкерлерінің деректерін ашатын хаттар мен жеделхаттар адресатқа жіберілмейді, күдіктілер мен айыпталушыларға берілмейді және күнтізбелік он күннен кейін жойылуға жатады. Бұл туралы жөнелтушi хабардар етiледi және олардың жою туралы шешiмге шағымдану құқықтарын түсiндiре отырып, күдiктi және айыпталушы деп танылады». 

Сонымен қатар, олар «Заңда белгіленген жағдайларда тергеу изоляторының әкімшілігі тергеу изоляторында отырған адамдардың тергеу әрекеттері мен сот отырыстарына техникалық құралдарды пайдалана отырып бейнебайланыс арқылы қатысуын қамтамасыз етеді» деген норма қосуды көздеп отыр.

«Тергеу әрекеттері мен сот отырыстары кезінде қамаудағы адам мен оның қорғаушысының бейнебайланыс арқылы кездесуінің құпиялығын қамтамасыз ету үшін оларға бейнеконференцбайланыс үшін техникалық байланыс құралдарының дыбыс жазу функциясын өшіру мүмкіндігі беріледі. Тергеу әрекеттері мен сот отырыстарын бейнебайланыс арқылы жүргізу кезінде қамаудағы адам мен оның қорғаушысының кездесуін қадағалау тергеу изоляторы қызметкеріне күдіктіні, айыпталушыны және қорғаушыны көруге мүмкіндік беретін, бірақ оларды тыңдауға болмайтын жағдайларда жүзеге асырылады» деп жазылған қосымшада.