«Әділ сөз» журналист Козачковтың қауіпсіздігіне алаңдайды

Сөз бостандығын қорғау халықаралық қоры бір күн бұрын көлігі жаман сөздермен  зақымдалған журналистке қарсы қоқан-лоққылардан кейін ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрлігіне  үндеу дайындап жатыр.

30 маусымда журналист Михаил Козачков өзінің «Козачков офсайд» телеграм-каналында, сондай-ақ Facebook-те  дүбірлі  үйлену тойының бейнежазбасын жариялады, оның болжамы бойынша, той құны шамамен 50 миллион теңге. Ол тойдағы күйеу жігіт Алматы қалалық әкімшілік полиция басқармасының бастығы Нұрлан Аманбектің ұлы болуы мүмкін екенін айтты. Журналист жазбасынан  кейін полицейлер қызметтік тексеру бастаған. Дегенмен  журналистке үгіт-насихат пен қоқан-лоққылар жауып, көлігіне балағат сөздер жазылған» делінген қор хабарламасында.

Козачковтың өзі полицияға арызданған. Ол қылмыскерді тауып, Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 158 - «Журналисттің заңды кәсіби қызметіне кедергі жасау» бабы бойынша заңды түрде  жазалауды талап етеді.

«Әділ сөз» Ақпарат және қоғамдық  даму министрлігіне өткен жылы «Журналистердің құқықтары бұзылған жағдайда оларға қолдау көрсету туралы ережені» әзірлеген мамандандырылған бөлімше  журналистік тергеу жүргізіліп жатқан кезде  Козачковтың қауіпсіздігін  қалай қорғауға  ниетті (тым болмаса, қолдауға) деген сауалмен үндеу әзірлеп жатыр.

Олар Қазақстан Республикасының 2022-2026 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат тұжырымдамасы жобасында нақты перспективалар қамтылғанына назар аударады: «журналистердің құқықтарын қорғаудың заңнамалық шектеулері мен кепілдіктерін анықтау; сыбайлас жемқорлыққа қарсы журналистік тергеуде бұқаралық ақпарат құралдарына мемлекеттік қолдау көрсетуді енгізу».

«Бекітілген Тұжырымдамада сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелерінде журналистердің өкілеттіктері мен құқықтары  әлеуетін барынша толық пайдалануға жәрдемдесу» міндеті оңтайландырылған. Бұл ретте егжей-тегжейлі іс-шаралар жоспарындағы  № 50 іс-шара – «Жемқорлықпен күресуде журналистердің әлеуетін кеңейту мәселесін дамыту» – 2023 жылдың екінші тоқсанында ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрлігімен Сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттік  бірлесіп жүзеге асыруы тиіс» деп түсіндірді Әділ сөз.

Михаил Козачков көлігінің сызылғанын алдыңғы күні таңертең көрген. Журналист бұл вандализм әрекетін Алматы қалалық әкімшілік полициясы бастығының ұлы Нұрлан Аманбектің үйлену тойындағы видеоның жариялануымен байланыстырады.

 «Көлігімді  сызып тастап, есігіне балағат сөздер жазылған. Енді есігі мен жақтауын бояу керек. Көлік тұрақ орнында, басқа көліктердің қасында болған, бірақ басқа көліктерге тимеген. Сондықтан, біреу  әдейі менен кек алу үшін жасады  деген қорытындыға келдім. Мен бұл қылмысты кәсіби қызметіммен, дәлірек айтсақ, жоғары шенді полиция қызметкерінің  ұлының үйлену тойындағы бейнежазбаны жариялауыммен байланыстырамын. Алматы қалалық әкімшілік полициясының бастығы Нұрлан Аманбектің ұлының өте қымбат үйлену тойынан түсірілген  бейнежазба  пошта арқылы маған жіберілді. Мен оны 30 маусым күні екі телеграм арнама және Facebook парақшама жарияладым. Меніңше, полиция полковнигі Аманбек өрескел  қателік жасады – Жаңа Қазақстанда қарапайым полицейдің ұлына 100, тіпті 200 мың доллар жұмсағанына ешкім үнсіз қарап отырмайды. Мұндай мерекенің бюджетін есептеу қиын емес - мейрамхананың бағасы бар, Қайрат Нұртас, Мақпал Жүнісова және Тұрсынбек Қабатов деңгейіндегі жұлдыздардың  тойда өнер көрсету бағасы белгілі»  деп жазады журналист өз арнасында.

Оның айтуынша, бұл полковник Аманбектің ұлының тойы екені даусыз. Бірақ жарияланымнан кейін Козачковқа  пошта арқылы бейтаныс адамдардан қоқан-лоққылар келе  бастаған.

«Иә, маған қолайсыз, мен мойындаймын. Маған осы жағымсыз сөздердің бәрін бояуға тура келеді, сонымен қатар біраз уақыт көліксіз қалдым. Бірақ мен бәрін заңды түрде  жасадым - мен полицияға қоңырау шалдым, кімнен күдіктенетінімді тікелей көрсеткен арыз жаздым. Менің көлігімді құқық қорғау органдарының қызметкерлері бүлдіріп кеткеніне сенімдімін, себебі олар менің орналасқан жерім мен көлігімнің нөмірін көрсететін дерекқорларға қол жеткізе алады. Сонымен қатар, жүйеге енгізілген әрбір жазба жазылады, егер қаласа, полиция менің жеке деректерімді нақты кім тексергенін анықтай алады»  деп түсіндірді журналист.

Сондай-ақ,  ол Ішкі істер министрі Марат Ахметжановтан оның мәлімдемесі бойынша тергеуді жеке бақылауына алуды сұрады.