Біртанов ісі ел бюджетіне әсер етуі мүмкін

Біртановтың қорғаушысы сот ісі Қазақстан бюджетіне қалай әсер етуі мүмкін екенін түсіндірді. Ericsson Никола Тесла қазір еліміздің экс-Денсаулық сақтау министрі бұл процестің шектен шыққандығы туралы тікелей және ашық айтты.

Ел бюджетіне аса қомақты шығын әкелетін сот ісін бастаймыз деп қорқытып отыр, деп хабарлады Елжан Біртановтың адвокаты Есжан Біртанов сот талқылауы кезінде.

Бұрынғы денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов пен оның бұрынғы орынбасары Олжас Әбішевтің ісі бойынша апелляциялық шағым түсіру барысында қорғаушы Есжан Біртанов оның заңнамалық  білімі бар екенін және ағасын қорғау үшін Астанаға  жұмысын тастап келгенін айтты.

— Біз сотталғандардың кінәсіздігінің барлық дәлелдерін және айыпталушының кінәсіздігін растайтын Ericsson Никола Тесла деректерін ұсындық. Telefonaktiebolaget L. M. Ericsson, Ericsson Никола Тесланың бас компаниясы осы сот ісін қоса алғанда, соңғы екі жылда 24 миллиард доллар жоғалтты. Бұл халықаралық серіктестерге, инвесторларға, сонымен қатар бізге қатысты әділетсіз және заңсыз. Ерте ме, кеш пе, олар келтірілген зиянның орнын толтыруды талап етеді. Сіз түсінгендей, ол Қазақстан Республикасына өтеді, басқаға жол берілмейді. Еліміздің мұндай бюджеттік шығынын түсінбейтін және қабылдамайтын құқық қорғау органдарының заңсыз әрекеттерінен Қазақстан Республикасының барлық азаматтары зардап шегеді, - деді Есжан Біртанов.

Оның айтуынша, Bloomberg және Thomson Reuters халықаралық аналитикалық агенттік өкілдері де бұл процесті бақылап отыр, өйткені бұл іс халықаралық компаниялар мен қауымдастықтар үшін күрделі маңызға ие.

Ол Қаржылық мониторинг агенттігі  өкілдерінің  зерттеуіне  сенімді емес екенін, себебі олар коммерциялық арбитраждың  салдары қандай болуы мүмкін екенін болжай алмайтынын айтты.

— Бұл халықаралық дәрежеде қозғалатын іс. Ericsson Никола Тесла тікелей және ашық түрде Қазақстанға бұл процестің шектен шыққанын мәлімдеп, оларды сотқа береміз деп қорқытады. Ал ол жерде Қазақстан Республикасы жауап беріп, барлық шығындарды өз мойнына алуы керек, - деп атап өтті заңгер.

Экс-министрдің қорғаушысы халықаралық арбитраж тараптардың әрқайсысы үшін өте қымбатқа түсетінін, апелляцияның өзі мен халықаралық арбитраждағы тыңдауларды, стандартты комиссиялар мен алымдарды төлеумен қатар, халықаралық арбитраж қызметтеріне ақы төлеу керектігін еске салды. Оған қоса заң кеңесшілері мен адвокаттар – халықаралық заңгерлер, сондай-ақ тартылған сарапшылар қызметі тағы бар.

Ол елдегі заңгердің орташа жалақысы сағатына 250-300 доллар болады. Онда тарапты қорғай алатын адвокаттардың көрсеткіші бірнеше есе жоғары болуы мүмкін. Сонымен қатар халықаралық арбитражда сот ісін жүргізу ұзаққа созылады – кемінде 1 жыл болады.

— Егер іс тараптардың келісімімен аяқталса жақсы. Олай болмаған жағдайда, апелляциялық шағымдардың, тыңдаудың және істі жоғары тұрған соттарға берудің бірнеше сатылары өтеді. Іс қаралатын төрелік комиссиясының өзі дау құнының орта есеппен 3% құрайды. Негізінде, бұл шығындар ұтылған жақтан ұсталады. Егер платформаның құны 17,8 миллион доллар болса, стандартты арбитраждық төлем шамамен 600 000 доллар болады... Жалпы алғанда, 1-2 сарапшыны жалдау арқылы  шамамен $17,8 млн. Ал бұл істі қайта қарау шығындарын  есепке алмағанда, - дейді Есжан Біртанов.

Апелляциялық алқада бұрынғы денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов пен оның орынбасары Олжас Әбішевке қатысты істі қарау 2022 жылдың желтоқсан айының соңында басталды.

Қазан айының соңында елорданың № 2 Сарыарқа аудандық сотының судьясы Ибрагим Әлкенов бұрынғы денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов пен бұрынғы вице-министр Олжас Әбішевке қатысты үкімді жариялады. Елжан Біртанов санитарлық авиацияны жеке мақсатта пайдалану эпизоды бойынша ақталды.

Жұмыс істемейтін ақпараттандыру алаңын қабылдау және денсаулық сақтау ақпараттық жүйелерінің өзара әрекеттесуі эпизоды бойынша Біртанов 5 жыл мерзімге бас бостандығынан шектелді (лауазымдылық өкілеттіктерін асыра пайдаланғаны үшін).

Сонымен қатар, судья Біртанов пен Әбішевтен бірлесіп және жекелей 1,3 миллиард теңге, сондай-ақ мемлекетке 20 миллион теңге мемлекеттік баж салығын өндіру туралы шешім шығарды. Сот оларды өмір бойына мемлекеттік қызмет атқару құқығынан айырды.

Экс-министрдің өзі оған тағылған айыптар «шекара қызметі мен құқық қорғау органдарының бақылауымен» шетелге дәрі-дәрмек экспорттайтын фармацевтикалық компаниялардың есірткіні жылыстату схемасына қатысты екенін бірнеше рет мәлімдеген. Елжан Біртанов үкімнің бір бөлігін – билікті асыра пайдалану бойынша апелляцияға беруге ниетті екенін айтты.