Қазақстан бұғатталған жарты миллиард долларды қайтарып алды — Стати ісі

Ұлттық банк бұған дейін бұғатталған Ұлттық қор активтерінен 536 миллион доллар қайтарылғанын хабарлады. Жарияланған сома Ұлттық банк есебінде болады.

 «ҚР Ұлттық банкі 536 миллион долларға жуық Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының активтері бұғаттаудан шешілгені туралы хабарлайды», - деп мәлімдеді Ұлттық банктің баспасөз қызметі.

Реттеуші 2017 жылдың желтоқсанында молдовалық бизнесмендер Анатоли мен Габриэль Стати Бельгияда сот ісін бастағанын еске салды. Оның салдары– Bank New York Mellon 2018 жылдың мамыр айында Ұлттық қордың өз сақтауында тұрған 530 миллион доллар көлеміндегі активтерін бұғаттауға әкелді.

Қазақстан Ұлттық Банкі мен Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің бірлескен іс-қимылының нәтижесінде Ұлттық қордың жоғарыда аталған активтері бұғаттаудан босатылды.

 «2021 жылдың 16 қарашасында Брюссельдің апелляциялық соты Статидің алаяқтық әрекеттері туралы мәліметтер негізінде Бельгиядағы арбитраждық шешімді тану және орындау туралы төменгі соттың шешімін толығымен жойды», - деп толықтырды Ұлттық банк.

Бұл ретте молдовалық кәсіпкер Анатоли Стати тарапы Бельгияның апелляциялық сотының бұрынғы шешімін олардың бұрынғы аудиторлары – KPMG-нің қазақстандық еншілес ұйымына қысым көрсетті дейді.

 «Бельгияның апелляциялық соты шешімінің негізгі аспектілері KPMG-нің қазақстандық еншілес ұйымы («KPMG Алматы») Стати Тараптарының бұрынғы аудиторларының бірқатар қаржылық есептерін «қайтарып алу» дегенге қатысты. KPMG Almaty Қазақстан билігі мен олардың өкілдерінің заңсыз және бұрын-соңды болмаған қысымына 10 жылдан астам уақыт өткен соң, Қазақстанға төрелік шешімді төлеу бойынша халықаралық-құқықтық міндеттемелерін орындаудан жалтаруға көмектесу мақсатында берілгені анық.

Стати тараптары Бельгияның кассациялық соты (Жоғарғы) соты KPMG Алматының рөлі мен әрекетіне қатысты дәлелдемелерге тиісті мән беріп, жақын арада апелляциялық соттың шешімін жою туралы шешім қабылдайды деп үміттенеді», - деді Стати.

Еске салсақ, молдовалық бизнесмендер Анатоли мен Габриэль Стати 2010 жылы Қазақстаннан Швециядағы арбитраждық сотқа Қазақстаннан 4 миллиард доллар талап етіп, сотқа шағым түсірген болатын, бірақ олардан 500 миллион доллар өндірілді. Бірақ оның 199 миллион доллар қаражаты болжам бойынша Боранкөл газ өңдеу зауытының құрылысына кеткен  Стати шығындарына қатысты.

Кейінірек АҚШ-та жеке сот тәртібімен алынған құжаттар арқасында Қазақстан тарапында Статидің талаптары ауқымды алаяқтыққа негізделгені туралы дәлелдер болды. 5 тамызда Молдова кәсіпкерлері Қазақстан билігіне қарсы жаңа талап қоюға дайын екендіктерін мәлімдеді. Олар «2013 жылдың желтоқсанында түпкілікті және міндетті арбитраждық шешімді төлеуде ҚР тарапынан өрескел бұзушылықтардың жалғасуынан» шаршағанын айтты.

Жауап ретінде Қазақстанның Әділет министрлігі Статидің жаңа арбитражды бастау ниеті Қазақстан мен арбитраждық сотқа бұл істі әділ қарауға және Статидің қылмыстарының барлық дәлелдерін тексеруге мүмкіндік береді деп мәлімдеді.