Автотұрақ айналысындағы дау, Қайрат Боранбаев пен басқа тұтқындаулар

Соңғы аптада екі бірдей автотұраққа жауапты «патшалар» қамауға алынды - Алматыдағы ақылы автотұрақтарды қадағалайтын Aparking және Алматы Спецтехпаркинг Сервис басшылары.

Олар Қайрат Боранбаевты Қаржы мониторингі агенттігі ұстағаннан кейін бір ай өткен соң құрықталды. Оңтүстік астанадағы автотұрақтардың иесі компаниямен тікелей байланысты.

Aparking және Алматы Спецтехпаркинг Сервис

Осыдан алты жыл бұрын Алматы әкімдігі ақылы тұрақтардың екі түрін енгізді: жаяу жүргіншілер жолы және платформа. Жолдар мен көшелердің бойында орналасқан тротуар автотұрақтары жалғыз ақылы автотұрақ Aparking операторына тиесілі.

Веб-сайттың хабарлауынша, жоба қаланың адам көп жүретін жерлеріндегі бейберекет тұрақтардың мәселелерін шешу және жаяу жүргіншілердің, қоғамдық көліктер мен жеңіл көліктердің ыңғайлы қозғалысына мүмкіндік жасау үшін жасалған. Нәтижесінде, Aparking 12 мыңға жуық автотұрақ орнын басқаратын Алматыдағы жалғыз ақылы автотұрақ операторы болды.
Компанияның директоры - 14 сәуірде қамауға алынған Мұхтар Базарбаев. Қаржы мониторингі агенттігінің мәліметінше, ол аса ірі көлемде қаржы жымқырды деген күдікпен ұсталды.

Aparking операторы өз кезегінде «Алматы Спецтехпаркинг Сервис» ЖШС-не тиесілі. 2016 жылдан бері басшылық еткен бұл серіктестіктің директоры Марат Пірінбеков сол жылы ақылы автотұрақтарды енгізген. Оның ұсталғаны 18 сәуірде белгілі болды. Базарбаев сияқты Пірінбеков те екі ай қамауда болады.

Aparking сайтында бюджет қаражатын үнемдеу мақсатында «аралас меншік үлгісі таңдалды (70% - жекеменшік, 30% - мемлекеттік). Осылайша, «Алматы Спецтехпаркинг Сервисіндегі» 70% акциясы «RR2» ЖШС-не тиесілі, ал қалған 30 пайызы – Алматы қаласының әкімдігіне.

Барлық жолдар…

Жарғыға сәйкес, Мұрат Боранбаев RR2 бас директоры болып табылады. Тегі мен әкесінің атына қарағанда, Мұрат Советайұлы – кәсіпкер Қайрат Боранбаевтың ағасы, оның қызы еліміздің тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың немересі Айсұлтанға тұрмысқа шыққан. Forbes журналы Боранбаевтың 2021 жылғы табысын 4,1 млрд теңгеге бағалады.

2019 жылдың мамыр айында Қайрат Боранбаев Алматы қаласындағы ақылы автотұрақтарды басқаратын «Алматы Спецтехпаркинг Сервис» ЖШС-нің 70%-ына иелік ететін «RR2» ЖШС-нің жалғыз түпкі иесі болды - Апаркинг. Ал былтыр желтоқсан айында RR2 мемлекеттік үлестің қалған 30 пайызын бес млн теңгеге сатып алды. Оның бастапқы құны 122 млн теңге болса, кешеннің сметалық құны 36 млн теңгені құрады. Нәтижесінде 5 088 228 теңгеге сатылды.

Автотұрақтар Солтүстік айналма аймағында «Адем» және «Ялян» сауда орталықтарының жанында, әл-Фараби бойындағы «Нұрлы Тау» бизнес орталығының жанында, Республика сарайының жерасты автотұрағында орналасқан.

Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 189-бабы «Сеніп тапсырылған бөтеннің мүлкін иемдену немесе ысырап ету» бойынша аса ірі мөлшерде бюджет қаражатын жымқыру – мүлкі тәркіленіп, жеті жылдан он екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру, белгілі бір лауазымдарды атқару не қызметпен айналысу құқығынан өмір бойына айырумен жазаланады.

Қайрат Боранбаев

Қайрат Боранбаевтың өзі 15 наурызда қамауға алынды. Қаржы мониторингі агенттігінің ресми мәлімдемесінде Боранбаевтың «квазимемлекеттік сектордағы ірі көлемде қаржы жымқырды» деген күдікке ілінгені айтылған. Өз кезегінде Боранбаевтың ұсталғаны туралы ақпарат экс-президенттің немере інісі Қайрат Сатыбалды қамауға алынғаннан кейін пайда болды.

Қайрат Боранбаев Forbes нұсқасы бойынша ең ықпалды бизнесмендер рейтингінде бесінші, ал Қазақстанның ең бай адамдары тізімінде 14-ші орында. Қайрат Боранбаев Қазақстандағы, Беларусьтегі және Ресейдің бірнеше аймақтарындағы McDonald's франчайзиі. Ол Esentai Mall сауда орталығының 50%, Esentai Tower бизнес орталығының 50% және «Қайрат» футбол клубының акцияларының басым бөлігінің иелігінде. Ресейлік миллиардер Виктор Харитонинмен және басқа серіктестермен бірге ол Sputnik V ресейлік ковидке қарсы вакцина құйылатын «Қарағанды ​​фармацевтикалық кешені» ЖШС-нің иесі.