Экс-мәдениет министрі Арыстанбек Мұхамедиұлы қандай нысандарды жекешелендіріп алған?

Антикор аса ірі көлемде бюджет қаражатын жымқырды және өкілеттігін асыра пайдаланды деп айыпталған ҚР Ұлттық музейінің директоры Арыстанбек Мұхамедиұлына қатысты тергеуді жүргізіп жатыр.

Сонымен қатар, құзырлы органдар Мұхамедиұлының су және қолданбалы спорт түрлері бойынша республикалық жоғары спорт шеберлігі мектебінің, «Қазақ энциклопедиялары» АҚ мен «Қазақстан мәдениет ғылыми-зерттеу институты» ЖШС-і мен филиалдарының туыстарының меншігіне заңсыз өтуіне қатыстылығын тексеріп жатыр.

Тергеп жатқан қылмыстық істер бойынша мемлекетке келтірілген шығынның алдын ала мөлшері 7 млрд теңгеге жуықтаған.

Мұхамедиұлының адвокаты Тагир Сисинбаев бұл ақпаратты жоққа шығарды. Оның айтуынша, клиентінің ақша ұрлауға қатысы бар екені туралы ешқандай дәлел жоқ және ол жекешелендіруді мүлдем жүргізбеген.

«Тіпті сотқа дейінгі тергеудің басталғаны туралы мәлімет жоқ. Жоғарыда аталған объектілерді жекешелендіруге келетін болсақ, жекешелендіру жоспарларын әзірлеуші ​​Ұлттық экономика министрлігі екенін айта кеткен жөн. Мүлікті жекешелендіруді Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті жүргізді. Ол сондай-ақ жекешелендіруге баға берді, жекешелендіру нысандарын сатып алу-сату шарттарын дайындап, жасасты» дейді Сисинбаев Мемлекеттік мүлік комитетіне жолдаған үндеуінде.

Қорғаушы 7 млрд теңге шығын көлемін «ақылға қонымсыз» деп атады.

Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті оған шынымен де «Су және қолданбалы спорт түрлері бойынша республикалық жоғары спорт шеберлігі мектебі» мемлекеттік кәсіпорнының мүліктік кешенін және «Қазақ энциклопедиялары» ЖШС-дегі үлесін (жарғылық капиталдың 100%) сатып жібергенін айтты. Бірақ Комитет бұл транзакциялардың бағасын атамады.

Бірақ Orda.kz оларды өз бетінше тапты. Осылайша, РГКП 332 млн теңгеге «Nomad`s Land» ЖШС сатып алғаны белгілі болды. Бір қызығы, бұл нысан сатылғанға дейін нарық құнымен екі есе қымбат – 662 млн теңгеге бағаланған.

Бағалау есебінде жылжымайтын мүлікке қоралар, қоймалар, тир, ұстахана және спорт залы кіретіні көрсетілген. Мәміледе 16 жылқы да бар. Мектеп ат спорты, оқ ату, заманауи бессайыс, семсерлесу, желкенді жүзу, ескек есу, жүзу, су добы спорт түрлерімен айналысады.

Сондай-ақ Алматы мен оның төңірегінде РГКП-мен бәсекеге түсе алатын спорт мектептері аз екені айтылады. Мектептің активтері 89 млн теңгеге бағаланғанымен, кәсіпорынның қаржылық тәуелсіздігі жыл сайын төмендеп отырды. Дебиторлық берешек 24 млн теңгеге жеткен.

Екінші нысан – «Қазақ энциклопедиялары» ЖШС-нің мемлекеттік үлесі 2015 жылы «Astana Inter Art» ҚБ Продюсерлік орталығына 222 млн теңгеге сатылды. Қазақ Совет Энциклопедиясының бас басылымы 1967 жылы ашылды. 2001 жылы 100% мемлекеттің қатысуымен қайта құрылды. ЖШС іргелі энциклопедиялар, анықтамалықтар, сөздіктер және басқа да ғылыми және оқу әдебиеттерін шығаратын Қазақстандағы жалғыз мамандандырылған кәсіпорын.

ЖШС құрамына қоғамдық-гуманитарлық ғылымдар орталығы, техникалық және жаратылыстану ғылымдары орталығы, ғылыми-әдеби бақылау бөлімі, баспа бөлімі және маркетинг бөлімі кіреді. Қызметкерлер саны – 38 адам. Жарғылық капиталы небәрі 5,2 млн теңге.

2014 жылғы активтер құны 68 ​​млн теңгені құрады. Меншікті капитал – 59 млн теңге. 2013 жылы түскен түсім көлемі 95 млн теңге болды. Олардың басым бөлігі мемлекеттік тапсырысқа байланысты.

Кәсіпорынның жалпы нарықтық құны 326 млн теңгеге бағаланды. Әзірге бұл мәмілелерге Мұхамедиұлының қатысы бар деген тікелей дәлел жоқ, бірақ екі лоттың да нарық бағасынан әлдеқайда төмен бағамен сатылғанын анық айтуға болады.

Шілде айында сот Мұхамедиұлының қамау мерзімін 26 қыркүйекке дейін ұзартты.

Биылғы жылдың 16 мамырында БАҚ беттерінде Нұр-Сұлтандағы Ұлттық музей мен Алматыдағы Арыстанбек Мұхамедиұлының үйінде тінту жүргізілгені туралы ақпарат пайда болды. Сол күні экс-министр президентке видеоүндеу жазып, онда «Феникс» фильмінің түсіріліміне бөлінген бюджет қаражатын заңсыз пайдаланды деген айыпты жоққа шығарды. Ал үндеу жарияланғаннан кейін бір сағаттан соң Мұхамедиұлының өзіне қол салмақшы болып, ауруханаға түскені туралы ақпарат түсті.

Алайда оның баспасөз хатшысы Айдар Қырықбай тінтулер болмағанын, бастығының жоспарлы операцияға барғанын алға тартты. Десе де, Қырықбай Ұлттық музейдің іс-әрекетіне шынымен де тексерулер болғанын, оған режиссер әрі актер Тұңғышбай Әл-Таразидің мәлімдемесі себеп болғанын растады. Ол өз кезегінде алты ай бойы қылмыстық іс қозғауға ұмтылғанын айтып, сұхбат беріп, тағылған айыптар туралы егжей-тегжейлі айтып берді.